Doe-het-zelfproject · Gemak en routines

Uw elektrische rolluiken slim maken

Met een Shelly 2PM achter de schakelaar of met Somfy TaHoma gaan uw bestaande elektrische rolluiken vanzelf dicht bij zonsondergang en open in de ochtend. De onderdelen kosten € 36 tot € 199 en het werk duurt een tot drie uur. De Shelly-route is werk aan 230 volt, dat een erkend installateur voor u kan doen.

Moeilijkheid: Met 230 V
Tijd: 1 tot 3 uur
Kosten: € 36 tot € 199
Zonder internet: Werkt deels

Vanaf € 36 met de Shelly 2PM en snubbers achter de schakelaar. Tot € 199 met de Somfy TaHoma switch voor rolluiken met een Somfy-motor.

Naar het stappenplan Liever een vakman

De gevel van een woning met houten bekleding en grote ramen met grijze rolluiken, een half omlaag, gezien vanuit de tuin.

Heeft u al elektrische rolluiken of screens met een schakelaar aan de muur, dan kunt u ze slim maken zonder nieuwe motor. Een Shelly 2PM komt in de inbouwdoos achter de schakelaar. De schakelaar blijft werken, en het rolluik gaat ook via de app, op een schema of vanuit Homey. Heeft u een Somfy-motor met afstandsbediening, dan kan het zonder werk aan de bedrading, via Somfy TaHoma of via Homey. De Shelly-route is werk aan 230 volt. Op deze pagina leest u wat u nodig heeft, wanneer u een installateur vraagt en hoe u het stap voor stap aanpakt.

Wat er comfortabeler wordt

Uw rolluiken gaan vanzelf dicht bij zonsondergang of als het binnen te warm wordt, en weer open in de ochtend. U bedient ze ook vanaf de bank of onderweg, en de schakelaar aan de muur werkt zoals altijd.

Voor wie

Voor wie elektrische rolluiken of screens heeft die nu met een schakelaar aan de muur of een afstandsbediening gaan, en die op een vaste tijd, bij zonsondergang of bij warmte vanzelf wil laten sluiten. Voor de Shelly-route moet u een schakelaar kunnen losschroeven, draden kunnen strippen en aandraaien, en een spanningzoeker of multimeter kunnen gebruiken. Shelly schrijft in de handleiding dat alleen een gekwalificeerde elektricien het apparaat mag installeren. Twijfelt u, laat het dan doen. Voor de Somfy-route via TaHoma of Homey hoeft u niets aan de bedrading te doen.

Welke route past bij uw rolluik

Gaat uw rolluik met een schakelaar aan de muur, met een knop omhoog en een knop omlaag, dan zit er een motor met twee richtingsdraden achter. Dan past de Shelly-route. De Shelly 2PM neemt de plaats van de schakelaar in als sturing. De schakelaar zelf blijft zitten en geeft alleen nog een signaal aan de Shelly.

Gaat uw rolluik met een afstandsbediening van Somfy, dan zit er een Somfy-motor met radio in. Somfy heeft twee soorten radio: RTS en io. Kijk in de handleiding of op het typeplaatje van motor of afstandsbediening welke u heeft. Weet u het niet, vraag het dan bij Somfy of bij wie het rolluik heeft geplaatst. Met de Somfy TaHoma switch bedient u apparaten met io en met RTS. Heeft u Homey Pro, dan kunt u RTS ook direct bedienen via de app Somfy RTS, over 433 MHz.

Heeft u een Somfy-motor die met een schakelaar aan de muur gaat en geen radio heeft, dan volgt u de Shelly-route.

Welke Shelly

De Shelly Plus 2PM wordt niet meer gemaakt. Shelly noemt de Shelly 2PM Gen3 als opvolger. Er is ook een Shelly 2PM Gen4, met Zigbee en Matter erbij. Beide hebben een stand voor rolluiken, screens en jaloezieën. Shelly noemt dat de cover-modus. Ze zijn 37 bij 42 bij 16 millimeter en passen in een gewone inbouwdoos.

Dit stappenplan gaat uit van de 2PM Gen4. De Homey-app Shelly Control noemt de 2PM Gen4 met de cover-modus, de 2PM Gen3 staat daar niet bij. De 2PM Gen4 is in de Shelly-winkel ook goedkoper.

De 2PM heeft een nulleider nodig en werkt op 2,4 GHz-wifi. Shelly vraagt een groep met een automaat van maximaal 16 ampère, karakteristiek B of C. Per uitgang schakelt de module tot 10 ampère. Shelly raadt aan alleen motoren met elektronische of mechanische eindschakelaars te gebruiken, en die eindschakelaars goed in te stellen voordat u de Shelly aansluit.

Kalibreren

Na het aansluiten weet de Shelly nog niet hoe lang het rolluik over open en dicht doet. Zonder kalibratie kan hij alleen helemaal open en helemaal dicht. Na een geslaagde kalibratie kunt u het rolluik op een stand tussen 0 en 100 procent zetten, bijvoorbeeld half dicht tegen de zon.

Bij het kalibreren laat de Shelly het rolluik helemaal open en helemaal dicht lopen. Hij meet het vermogen van de motor. Als de motor bij de eindstand stopt, zakt het vermogen en weet de Shelly dat het rolluik aan het eind is. Daarom moeten de eindschakelaars van de motor goed staan. Kalibreren lukt niet als er tussen de Shelly en de motor nog een relais of een andere schakeling zit.

Wind en vorst

Wind- of vorstbeveiliging stelt u alleen in als de fabrikant van uw motor of zonwering daar een sensor of functie voor aanbiedt. Lees dat na in de handleiding van uw motor of zonwering.

Shelly beschrijft een opstelling waarbij een knikarmscherm bij harde wind vanzelf inrolt. Daarvoor gebruikt Shelly een Shelly Plus 2PM met een Shelly Plus Add-on en een windmeter met een uitgang van 0 tot 10 volt. Dat valt buiten dit stappenplan.

Bij Somfy hangt het van uw motor en de sensoren af wat mogelijk is. Lees dat na bij Somfy of vraag het aan wie de zonwering heeft geplaatst.

Wat u nodig heeft

Shelly 2PM Gen4
Shelly-route, één per rolluik. Cover-modus met kalibratie, tot 10 A per uitgang, nulleider nodig. Werkt met Homey via de app Shelly Control. Prijs in de Shelly-winkel met Duitse btw.

€ 29,90 Shelly Store
2 × Shelly RC snubber
Shelly-route. Shelly schrijft in de handleiding van de 2PM Gen4 dat er bij een rolluikmotor twee RC snubbers (0,1 µF, 100 Ω) tussen de richtingsdraden van de motor horen, tegen spanningspieken. Volg de tekening in de handleiding. Duitse btw.

€ 2,90 Shelly Store
Shelly 2PM Gen3 (optioneel)
In plaats van de Gen4, als u Homey niet gebruikt. Zelfde maat, ook met cover-modus en kalibratie, zonder Zigbee. Duitse btw.

€ 38,90 Shelly Store
Verbindingsklemmen
Voor het verbinden van de nulleider van de motor en de korte draadjes in de doos. Per klem van de Shelly één draad.
Somfy TaHoma switch (optioneel)
Somfy-route, voor motoren met io of RTS. Geen werk aan de bedrading. Eén TaHoma voor alle Somfy-rolluiken in huis.

€ 199,00 Praxis
Temperatuursensor (optioneel)
Alleen als u het rolluik wilt laten sluiten als het binnen te warm wordt. Elke sensor die Homey kent, werkt.
Homey Pro (optioneel)
Alleen als u de rolluiken in Homey wilt opnemen of op temperatuur wilt sturen en nog geen centrale heeft. Voor Somfy RTS rechtstreeks heeft de Homey Pro een 433 MHz-zender. Bij de Homey Pro mini is daarvoor een Homey Bridge nodig.

Prijzen kunnen bij de winkel inmiddels anders zijn. We krijgen geen vergoeding van deze winkels.

Gereedschap

Spanningzoeker of multimeter
Kleine platte en kruiskopschroevendraaier, bij voorkeur geïsoleerd
Striptang
Telefoon met camera om de bedrading vooraf vast te leggen
Zaklamp of hoofdlamp
Telefoon met de Shelly Smart Control-app of een browser

Meer over dit gereedschap: Gereedschapsset voor slim wonen installeren

Veiligheid

Zet de groep van het rolluik uit in de meterkast. Weet u niet welke groep het is, zet dan de hoofdschakelaar uit.
Meet met een spanningzoeker of multimeter dat er op geen enkele draad in de doos nog spanning staat, voordat u iets aanraakt. Test de meter eerst op een stopcontact dat wel spanning heeft.
Plak een briefje op de groepenkast zodat niemand de groep weer aanzet terwijl u werkt.
Laat de aardedraad (geel-groen) zitten zoals hij zat.
Sluit per klem niet meer dan één draad aan.
Zet de Shelly alleen binnen, droog, in een doos waar het niet warmer wordt dan 40 graden.
Zet de eindschakelaars van de motor goed voordat u de Shelly aansluit. Shelly raadt alleen motoren met eindschakelaars aan.
Zorg dat er niets onder het rolluik staat of hangt als het automatisch beweegt. De Shelly heeft een instelling voor obstakeldetectie op basis van vermogen. Reken daar niet op om mensen of dieren te beschermen.
Gebruik de Shelly niet als hij beschadigd is en maak hem niet open.

Wanneer een installateur: Shelly schrijft in de handleiding dat alleen een gekwalificeerde elektricien het apparaat mag installeren. Laat het werk doen door een erkend installateur als u niet zeker weet welke draad de fase, de nulleider, de aarde of welke richting van de motor is, als er geen nulleider in de doos zit, als meerdere rolluiken op één schakelaar zitten, als er een relais of besturingskastje tussen schakelaar en motor zit, of als de draden oud of bros zijn. Doe dat ook als er na het uitzetten van de groep nog spanning op een draad staat. Voor de Somfy-route via TaHoma of Homey is geen installateur nodig. Twijfelt u, stop dan en zet de oude schakelaar terug.

Stappenplan

13 stappen, 1 tot 3 uur.

Stap 1: Route kiezen

Kijk hoe uw rolluik nu werkt. Met een afstandsbediening van Somfy kiest u de Somfy-route en gaat u door naar de stap Somfy koppelen. Met een schakelaar aan de muur met omhoog en omlaag kiest u de Shelly-route. Kijk in de meterkast welke groep het rolluik voedt en wat er op de automaat staat. De Shelly 2PM mag op een groep tot 16 ampère.
Stap 2: Eindstanden controleren

Laat het rolluik met de schakelaar helemaal open en helemaal dicht lopen. Het moet aan beide kanten vanzelf stoppen. Stopt het niet vanzelf of op de verkeerde plek, laat de eindschakelaars dan eerst instellen volgens de handleiding van de motor.
Stap 3: Groep uit en spanningsloos meten

Zet de groep uit en hang een briefje op de groepenkast. Schroef de afdekplaat van de rolluikschakelaar los. Test uw spanningzoeker of multimeter op een stopcontact dat spanning heeft. Meet daarna alle draden in de doos. Pas als er nergens spanning op staat, gaat u verder.
Stap 4: Bedrading vastleggen

Haal de schakelaar voorzichtig uit de doos. Maak een foto van hoe de draden zitten. Bij een gewone rolluikschakelaar komt de fase binnen op het gemeenschappelijke contact, en gaan er twee draden naar de motor: één voor omhoog en één voor omlaag. Markeer ze met tape. Kijk of er een nulleider in de doos zit. Zonder nulleider kan de 2PM niet. Zitten er meer draden aan dan u kunt verklaren, stop dan en schakel een installateur in.
Stap 5: Aansluiten

Volg de tekening voor de cover-modus met twee ingangen in de handleiding van de 2PM. Beide L-klemmen gaan naar de fase. De N-klem gaat naar de nulleider. De gemeenschappelijke draad van de motor gaat naar de nulleider. De twee richtingsdraden van de motor gaan naar O1 en O2. De twee uitgangen van de schakelaar gaan naar S1 en S2. Het gemeenschappelijke contact van de schakelaar blijft op de fase. Plaats de twee RC snubbers zoals de handleiding aangeeft. Strip de draden 6 tot 7 millimeter en draai de klemmen niet harder aan dan 0,4 Nm.
Stap 6: Terugplaatsen

Duw de Shelly achter in de doos en leg de draden zo dat ze niet klem komen te zitten. Zet de schakelaar terug en schroef de afdekplaat vast. Controleer dat er geen blank koper zichtbaar is buiten de klemmen.
Stap 7: Groep aan en Shelly toevoegen

Zet de groep weer aan. Open de app Shelly Smart Control en kies Add device. Voeg de Shelly toe via Bluetooth of via het wifi-netwerk van de Shelly en geef hem uw 2,4 GHz-wifi. Zonder app kan het ook: verbind met het wifi-netwerk van de Shelly en open 192.168.33.1 in de browser. Zet daarna het netwerk van de Shelly zelf uit of op een wachtwoord.
Stap 8: Cover-modus en ingangen instellen

Zet bij de instellingen van het apparaat het Device profile op Cover. Kies bij Input type Button als uw schakelaar terugveert, of Switch als hij in de stand blijft staan. Bij Button kiest u bij Button mode Dual, zodat elke kant van de schakelaar één richting stuurt. Gaat het rolluik omhoog als u omlaag drukt, zet dan Reverse directions aan. Kies bij Action on power on wat het rolluik doet na een stroomstoring, bijvoorbeeld Stopped.
Stap 9: Kalibreren

Kies bij de instellingen van de cover Calibration en start de kalibratie. Het rolluik loopt helemaal open en helemaal dicht. Bedien in die tijd de schakelaar niet en zet de stroom niet uit, want dan stopt de kalibratie. Daarna kunt u het rolluik op een stand tussen 0 en 100 procent zetten. Zet ook de obstakeldetectie aan bij Safety and protections, met Stop als actie.
Stap 10: Op tijd of zon sluiten

Maak in de app of op de webpagina een schema. Kies sunset om het rolluik bij zonsondergang te sluiten, en een tijd of sunrise om het weer te openen. De Shelly heeft internet nodig om de klok gelijk te zetten. Heeft u meer rolluiken, geef ze dan elk hetzelfde schema.
Stap 11: Homey en temperatuur

Gebruikt u Homey, installeer dan de app Shelly Control en voeg de 2PM Gen4 toe als Cover via LAN. Maak een Flow: wanneer de temperatuur van uw sensor boven een grens komt die u zelf kiest, dan Zet de positie naar bijvoorbeeld 20 procent. Gebruik de voorwaarde Het is na zonsondergang van de kaart Datum en tijd als u 's avonds iets anders wilt.
Stap 12: Somfy koppelen

Somfy-route met TaHoma: sluit de TaHoma switch aan, installeer de TaHoma-app en voeg uw rolluiken toe volgens de handleiding van Somfy. Maak daar uw scenario's. Wilt u ze ook in Homey, installeer dan de Homey-app Somfy TaHoma & Connexoon en log in met uw Somfy-account. Somfy RTS met Homey Pro zonder TaHoma: installeer de app Somfy RTS en voeg het rolluik toe als Somfy Zonwering. Volg de stappen in de Homey-app. Homey stuurt dan via 433 MHz, en kan ook naar de MY-positie van het rolluik.
Stap 13: Testen en afwerken

Bedien het rolluik met de schakelaar, met de app en eventueel met Homey. Zet het op 50 procent en kijk of het ongeveer halverwege stopt. Laat een schema een paar minuten vooruit lopen en kijk of het rolluik op tijd beweegt.

Zet dit in uw woning

In de app van SlimmeWoningPlanner wordt dit een klus bij uw woning, met de stappen als takenlijst en de onderdelen op uw boodschappenlijst. Zo weet u later ook wat er hangt en waar.

Zet in mijn woning

Testen

Druk op omhoog en omlaag aan de muur: het rolluik moet de goede kant op gaan en aan het eind vanzelf stoppen.
Druk tijdens het lopen op de andere richting of op dezelfde knop: het rolluik moet stoppen of omkeren zoals u heeft ingesteld.
Zet het rolluik in de app op 50 procent: het moet ongeveer halverwege stoppen.
Maak een schema van een paar minuten vooruit en kijk of het rolluik op tijd sluit.
Zet de groep uit en weer aan. Kijk of het rolluik doet wat u bij Action on power on heeft gekozen.
Laat het rolluik een paar keer op en neer lopen en voel daarna aan de afdekplaat. Wordt die heet, zet de groep uit en laat het nakijken.
Bij de Somfy-route: bedien het rolluik vanuit de TaHoma-app of Homey en daarna met de oude afstandsbediening. Beide moeten werken.

Als het niet werkt

Het rolluik gaat de verkeerde kant op

Zet Reverse directions aan in de instellingen van de cover. Wisselt de schakelaar ook verkeerd, kijk dan bij Swap inputs.

De kalibratie mislukt

Controleer of het rolluik aan beide kanten vanzelf stopt. Dat moeten de eindschakelaars van de motor doen. Kijk of de tijdslimieten bij Movement time limits lang genoeg zijn voor een volle rit. Zit er een relais of besturingskastje tussen de Shelly en de motor, dan kan de Shelly het vermogen niet meten en lukt kalibreren niet.

Het rolluik stopt halverwege zonder reden

De obstakeldetectie of een beveiliging kan zijn afgegaan. Kijk in de app welke melding er staat. Zet de grens voor obstakeldetectie iets hoger als het rolluik vaak zonder obstakel stopt.

De schakelaar doet niets, de app wel

Controleer of de schakelaar op S1 en S2 zit en het gemeenschappelijke contact op de fase. Kijk of Button mode niet op Detached staat en of het Input type klopt bij uw schakelaar.

De Shelly gaat niet aan, geen wifi-netwerk

Zet de groep uit, meet spanningsloos en controleer of de fase op beide L-klemmen zit en de nulleider op N, en of de draden vastzitten.

Schema's lopen niet of op de verkeerde tijd

De Shelly heeft internet nodig om de klok gelijk te zetten. Controleer of hij verbonden is en of de locatie en tijdzone kloppen.

Homey bedient het Somfy RTS-rolluik niet altijd

433 MHz-signalen gaan meestal maar één kant op, zegt Homey. Homey weet dus niet zeker of het rolluik bewogen heeft. Zet de Homey Pro dichter bij het rolluik of gebruik een Homey Bridge als satelliet.

Zonder internet

De schakelaar aan de muur werkt altijd, want die zit direct op de Shelly. De webpagina van de Shelly werkt in uw eigen wifi zonder internet. Schema's op de Shelly zelf hebben internet nodig om de klok gelijk te zetten. Homey Pro bedient de Shelly 2PM Gen4 via uw eigen netwerk. De Homey-app voor Somfy TaHoma werkt via de cloud en heeft dus internet nodig. Somfy RTS via de 433 MHz-zender van Homey Pro loopt niet via de cloud.

Bronnen (17)