Doe-het-zelfproject · Licht

Uw gewone schakelaar slim maken

Met een Shelly-module in de inbouwdoos achter de schakelaar zet u een gewone lamp ook met uw telefoon of op een schema aan en uit, en de schakelaar aan de muur blijft werken. De onderdelen kosten € 14 tot € 33 en het aansluiten duurt 45 minuten tot twee uur. Dit is werk aan 230 volt, dat een erkend installateur voor u kan doen.

Moeilijkheid: Met 230 V
Tijd: 45 minuten tot 2 uur
Kosten: € 14 tot € 33
Zonder internet: Werkt deels

Vanaf € 14 met de Shelly 1 Mini Gen3 als er weinig ruimte in de doos is. Tot € 33 met de Shelly 1L Gen3 met Bypass voor een doos zonder nulleider.

Naar het stappenplan Liever een vakman

Een eethoek met een ronde eikenhouten tafel en een brandende papieren hanglamp. Naast de deuropening zit een witte wandschakelaar.

Met een kleine Shelly-module in de inbouwdoos achter de schakelaar kunt u een gewone lamp ook met uw telefoon, op een schema of vanuit Homey aan en uit zetten. De schakelaar aan de muur blijft gewoon werken. U houdt uw eigen schakelaar en uw eigen lamp. Dit is werk aan 230 volt. Op deze pagina leest u wat u nodig heeft, wanneer u beter een installateur kunt vragen en hoe u het stap voor stap aanpakt.

Wat er comfortabeler wordt

U zet het licht aan met de schakelaar zoals altijd, en ook vanaf de bank, onderweg of op een vaste tijd. Huisgenoten en bezoek merken geen verschil aan de muur.

Voor wie

Voor wie een gewone lamp aan het plafond of de muur ook op afstand of op een vaste tijd wil schakelen, zonder slimme lampen te kopen en zonder de schakelaar te vervangen. U moet een schakelaar kunnen losschroeven, draden kunnen strippen en aandraaien, en een spanningzoeker of multimeter kunnen gebruiken. Shelly schrijft in de handleiding dat de aansluiting op het lichtnet door een vakkundig elektricien moet gebeuren. Twijfelt u op enig moment, laat het dan doen.

Welke module

De Shelly Plus 1PM wordt niet meer gemaakt. Shelly noemt de Shelly 1PM Gen3 als opvolger. Er is ook een Shelly 1PM Gen4, met Matter en Zigbee erbij. Beide schakelen tot 16 ampère en meten hoeveel stroom de lamp gebruikt. Ze zijn 37 bij 42 bij 16 millimeter.

De Shelly 1 Mini Gen3 en Gen4 zijn kleiner, 29 bij 34 bij 16 millimeter. Ze meten geen verbruik en schakelen tot 8 ampère. Shelly vraagt voor de Mini een groep met een automaat van maximaal 10 ampère. Bij de 1PM Gen3 en Gen4 mag dat maximaal 16 ampère zijn. Kijk in de meterkast wat er op de automaat van uw lichtgroep staat.

Alle modules hier hebben een nulleider nodig, en werken alleen op 2,4 GHz-wifi.

Geen nulleider in de doos

Niet in elke schakelaardoos zit een nulleider. Zonder nulleider kunt u de 1PM en de 1 Mini niet gebruiken.

Shelly maakt daarvoor de Shelly 1L Gen3. Die werkt zonder nulleider, maar heeft een Shelly Bypass nodig die u parallel aan de lamp aansluit, bij het lichtpunt. De Bypass zit in de doos. De 1L Gen3 schakelt tot 200 watt aan gloeilampen of ledlampen, niet voor lampen met een eigen transformator voor lage spanning. Shelly vraagt hier een groep van maximaal 10 ampère.

Wilt u de lamp ook dimmen, lees dan het stappenplan Dimmer zonder nulleider.

Hoe de schakelaar zich gedraagt

Na het aansluiten gaat de lamp niet meer direct via de schakelaar. De schakelaar geeft een signaal aan de module, en de module zet de lamp aan of uit. In de instellingen kiest u hoe de module dat signaal leest.

Bij een gewone wipschakelaar kiest u als ingang Switch. Als type kiest u Edge Switch: elke keer dat u de schakelaar omzet, wisselt de lamp. Dan maakt het niet uit of de app de lamp eerder aan of uit heeft gezet. Met Toggle Switch volgt de lamp de stand van de schakelaar. Dan moet u soms twee keer schakelen nadat de app de lamp heeft bediend.

Heeft u een drukschakelaar die terugveert, kies dan Button met Momentary Switch.

Detached Switch koppelt de schakelaar los van de lamp. Dat is voor wie de schakelaar alleen in Homey wil gebruiken, bijvoorbeeld bij slimme lampen die altijd stroom moeten houden.

Wat u nodig heeft

Shelly 1PM Gen3
Opvolger van de Shelly Plus 1PM volgens Shelly. Schakelt tot 16 A en meet het verbruik. Nulleider nodig. Prijs in de Shelly-winkel met Duitse btw.

€ 14,90 Shelly Store
Shelly 1PM Gen4 (optioneel)
In plaats van de Gen3, als u Matter of Zigbee wilt. Zelfde maat, tot 16 A, nulleider nodig. Duitse btw.

€ 21,90 Shelly Store
Shelly 1 Mini Gen3 (optioneel)
In plaats van de 1PM bij weinig ruimte in de doos. Tot 8 A, geen verbruiksmeting, groep van maximaal 10 A. Nulleider nodig. Duitse btw.

€ 13,90 Shelly Store
Shelly 1L Gen3 met Bypass (optioneel)
Alleen als er geen nulleider in de doos zit. Tot 200 W, groep van maximaal 10 A. De Bypass zit erbij en komt bij de lamp. Duitse btw.

€ 32,90 Shelly Store
Verbindingsklemmen en een stukje installatiedraad
Voor de korte draadjes tussen schakelaar en module. Shelly raadt massieve draad of soepele draad met adereindhulzen aan, met isolatie die tegen warmte kan.
Homey Pro (optioneel)
Alleen als u de lamp in Homey wilt opnemen en nog geen centrale heeft.

Prijzen kunnen bij de winkel inmiddels anders zijn. We krijgen geen vergoeding van deze winkels.

Gereedschap

Spanningzoeker of multimeter
Kleine platte en kruiskopschroevendraaier, bij voorkeur geïsoleerd
Striptang
Telefoon met camera om de bedrading vooraf vast te leggen
Zaklamp of hoofdlamp, want het licht in de ruimte is uit
Telefoon met de Shelly Smart Control-app of een browser

Meer over dit gereedschap: Gereedschapsset voor slim wonen installeren

Veiligheid

Zet de groep van de lamp uit in de meterkast. Weet u niet welke groep het is, zet dan de hoofdschakelaar uit.
Meet met een spanningzoeker of multimeter dat er op geen enkele draad in de doos nog spanning staat, voordat u iets aanraakt. Test de meter eerst op een stopcontact dat wel spanning heeft.
Plak een briefje op de groepenkast zodat niemand de groep weer aanzet terwijl u werkt.
Sluit per klem niet meer dan één draad aan. Gebruik de L-klem van de module niet om andere apparaten van stroom te voorzien.
Gebruik geen schakelaar met een ingebouwd lampje of verklikker. Shelly raadt dat af.
Zet de module niet in een doos waar het warmer wordt dan 40 graden en gebruik hem alleen binnen, droog.
Gebruik de module niet als hij beschadigd is en maak hem niet open.

Wanneer een installateur: Shelly schrijft in de handleiding dat de aansluiting op het lichtnet door een vakkundig elektricien moet gebeuren. Laat het werk doen door een erkend installateur als u niet zeker weet welke draad de fase, de nulleider of de draad naar de lamp is, als er meer dan twee draden aan de schakelaar zitten (bijvoorbeeld een wissel- of serieschakelaar), als er geen nulleider in de doos zit en u een Bypass bij de lamp moet plaatsen of als de draden oud of bros zijn. Doe dat ook als er na het uitzetten van de groep nog spanning op een draad staat. Twijfelt u, stop dan en zet de oude schakelaar terug.

Stappenplan

9 stappen, 45 minuten tot 2 uur.

Stap 1: Groep en schakelaar bekijken

Kijk in de meterkast welke groep de lamp voedt en wat er op de automaat staat, bijvoorbeeld B16 of B10. Kies daarop de module: de 1PM mag op een groep tot 16 ampère, de 1 Mini en de 1L Gen3 tot 10 ampère. Kijk ook wat voor schakelaar het is: een wipschakelaar of een drukschakelaar die terugveert.
Stap 2: Groep uit en spanningsloos meten

Zet de groep uit en hang een briefje op de groepenkast. Schroef de afdekplaat van de schakelaar los. Test uw spanningzoeker of multimeter op een stopcontact dat spanning heeft. Meet daarna alle draden in de doos. Pas als er nergens spanning op staat, gaat u verder.
Stap 3: Bedrading vastleggen

Haal de schakelaar voorzichtig uit de doos. Maak een foto van hoe de draden zitten. Bij een gewone enkele schakelaar zitten er twee draden aan: de fase die binnenkomt en de draad die naar de lamp gaat. Markeer ze met een stukje tape. Zitten er drie of meer draden aan de schakelaar, of weet u niet zeker welke draad welke is, stop dan en schakel een installateur in.
Stap 4: Nulleider en ruimte controleren

Kijk of er een nulleider in de doos zit. Zonder nulleider kunt u alleen de 1L Gen3 met Bypass gebruiken, of een dimmer die zonder nulleider werkt. Kijk ook of de module achter de schakelaar past. De 1PM is 37 bij 42 bij 16 millimeter, de 1 Mini 29 bij 34 bij 16 millimeter. Er moet ruimte overblijven voor de draden en de schakelaar.
Stap 5: Aansluiten

Draai de draden vast in de klemmen. De fase gaat naar een L-klem van de module. De nulleider gaat naar een N-klem. De draad naar de lamp gaat naar O. Van de schakelaar gaat het ene contact naar SW en het andere contact naar een vrije L-klem van de module. Strip de draden 6 tot 7 millimeter, bij de Plus 1PM 5 tot 6 millimeter. Bij de 1 Mini gaat de lamp over de klemmen I en O. Volg dan het aansluitschema in de handleiding van de 1 Mini.
Stap 6: Terugplaatsen

Duw de module achter in de doos en leg de draden zo dat ze niet klem komen te zitten. Zet de schakelaar terug en schroef de afdekplaat vast. Controleer dat er geen blank koper zichtbaar is buiten de klemmen.
Stap 7: Groep aan en module toevoegen

Zet de groep weer aan. Open de app Shelly Smart Control, maak een account aan en kies Add device. Voeg de module toe via Bluetooth of via het wifi-netwerk van de module. Geef de module uw 2,4 GHz-wifi. Zonder app kan het ook: verbind met het wifi-netwerk van de module en open 192.168.33.1 in de browser. Zet daarna het netwerk van de module zelf uit of op een wachtwoord.
Stap 8: Schakelaartype instellen

Ga in de app of de webpagina naar de instellingen van de ingang. Bij een wipschakelaar kiest u Switch en daarna Edge Switch. Bij een drukschakelaar kiest u Button en Momentary Switch. Kies bij Action on power on wat de lamp doet na een stroomstoring, bijvoorbeeld Restore last known state.
Stap 9: Schema of Homey

Maak een schema in de app, bijvoorbeeld aan bij zonsondergang en uit om 23.00 uur. Gebruikt u Homey, voeg de module dan toe via Devices, New Device en de app Shelly Control. Daarna kunt u de lamp in Flows gebruiken. Werk de firmware van de module bij als de app daarom vraagt.

Zet dit in uw woning

In de app van SlimmeWoningPlanner wordt dit een klus bij uw woning, met de stappen als takenlijst en de onderdelen op uw boodschappenlijst. Zo weet u later ook wat er hangt en waar.

Zet in mijn woning

Testen

Zet de schakelaar om: de lamp moet aan- en uitgaan.
Zet de lamp in de app uit en zet daarna de schakelaar om: de lamp moet bij één keer schakelen weer aangaan (bij Edge Switch).
Maak een schema van een paar minuten vooruit en kijk of de lamp op tijd schakelt.
Zet de groep uit en weer aan. Kijk of de lamp de stand aanneemt die u bij Action on power on heeft gekozen.
Kijk bij de 1PM in de app of het verbruik van de lamp verschijnt.
Laat de lamp een uur aan en voel daarna aan de afdekplaat. Wordt die heet, zet de groep uit en laat het nakijken.
Bediening via Homey: zet de lamp vanuit Homey aan en uit.

Als het niet werkt

De module gaat niet aan, geen lampje en geen wifi-netwerk

Zet de groep uit, meet spanningsloos en controleer of de fase op L zit en de nulleider op N, en of de draden vastzitten. Draai de klemmen niet harder dan 0,4 Nm aan.

De schakelaar doet niets, de app wel

Controleer of de schakelaar op SW en op een vrije L-klem zit. Kijk in de instellingen of de ingang niet op Detached Switch staat en of Lock inputs uit staat.

U moet soms twee keer schakelen

Zet het type van de ingang op Edge Switch. Dan wisselt de lamp bij elke beweging van de schakelaar.

De lamp gloeit zacht of flikkert als hij uit staat

Kijk of de schakelaar een lampje of verklikker heeft. Shelly raadt zulke schakelaars af. Bij de 1L Gen3 zonder nulleider is de Bypass bij de lamp nodig.

De module vindt de wifi niet

De modules werken op 2,4 GHz. Zet die band aan in uw router. Het bereik hangt af van de plek. Kijk of de router niet te ver weg staat.

De module wordt warm of schakelt zichzelf uit

Shelly noemt twee oorzaken: de L- en N-klemmen worden als doorverbinding gebruikt, of het is te warm in de doos (boven 40 graden). Zet de groep uit en laat het nakijken.

Schema's lopen niet of op de verkeerde tijd

De module heeft internet nodig om de klok gelijk te zetten. Controleer of de module verbonden is en of de tijdzone klopt.

Alles opnieuw beginnen

Fabrieksinstellingen terugzetten gaat met de knop op de module: 10 seconden ingedrukt houden. Die knop zit achter de schakelaar en de module staat dan onder spanning. Laat dat over aan een installateur.

Zonder internet

De schakelaar aan de muur werkt altijd, ook zonder wifi en zonder internet, want die zit direct op de module. De webpagina van de module werkt in uw eigen wifi zonder internet. De Shelly-app werkt vooral via de cloud. Volgens Shelly kan bediening in het eigen netwerk ook. Schema's op de module zelf hebben internet nodig om de klok gelijk te zetten. Met Homey Pro koppelt u de 1PM Gen3 en Gen4 via het eigen netwerk.

Bronnen (19)