Naar de inhoud

Nieuwbouw? Plan uw woning op tijd.

Nieuwbouw? Plan uw slimme woning op tijd

Bij een nieuwbouwwoning kiest u veel voordat de eerste steen ligt. Wat in de muur en de meterkast komt, legt u nu vast bij de bouwer. Achteraf kost hetzelfde werk hak- en breekwerk, en vaak kan het pas na de oplevering. Op deze pagina leest u wat u vastlegt, wat dat volgens Vereniging Eigen Huis gemiddeld kost als meerwerk, en twee routes om de woning daarna slim te maken.

Een lege, net opgeleverde woonkamer met lichte eikenhouten vloer, witte wanden met wandcontactdozen en een grote glazen pui naar een jonge tuin.

Waarom vroeg plannen scheelt

De bouwer biedt meestal een meer- en minderwerklijst aan. Daarop staat wat u extra kunt laten doen of kunt laten weglaten, met de prijs. Vereniging Eigen Huis raadt aan die lijst op te vragen vóór u de koop-/aannemingsovereenkomst tekent. Dan kunt u nog onderhandelen over het werk en de prijzen.

Tekent u het meerwerk later, let dan op de sluitingsdatum. Na die datum accepteert de aannemer volgens Vereniging Eigen Huis meestal geen meerwerk meer. Vraag de bouwer wat de uiterste datum is.

Werk dat u buiten de bouwer om laat doen, kan vaak pas na de oplevering. Dan komen er kosten bij voor hak- en breekwerk en afwerking, en kan er discussie ontstaan over wie aansprakelijk is voor gebreken. Meerwerk dat u bij de bouwer afspreekt, valt onder de garantie en waarborg van SWK, Woningborg of BouwGarant als de woning daaronder wordt gebouwd.

Leidingen, inbouwdozen en groepen in de meterkast zitten na de oplevering in de muur en de vloer. Een lichtpunt of stopcontact op een andere plek vraagt dan frezen, stucen en schilderen. Tijdens de bouw is het een regel op de meerwerklijst.

Lichtpunten en schakelaars: uw lichtplan

Vereniging Eigen Huis wijst erop dat de plaats van lichtpunten en wandcontactdozen op de tekening vaak onvoldoende duidelijk is. Dan blijkt later dat een grote kast niet past omdat er een schakelaar zit.

Teken uw meubels op schaal op de plattegrond en zet per ruimte de lichtpunten erbij. Denk aan een lichtpunt boven de eettafel, wandlichtpunten, licht in de trap en buitenlicht aan de achtergevel. Kies daarna waar de schakelaars komen, bij elke deur waar u binnenkomt.

Wilt u later slimme schakelaars of dimmers, vraag dan om diepe inbouwdozen. Een slimme module achter de schakelaar heeft ruimte nodig.

Wilt u liever licht dat vanzelf aangaat, dan staat een bewegingsmelder in plaats van een schakelaar soms op de meerwerklijst.

Nulleider in de schakeldozen

Veel slimme modules achter een schakelaar hebben een nulleider nodig. De Shelly 1PM Gen3 en de Shelly Plus 1PM hebben die nodig. De Shelly Dimmer Gen3 kan zonder, maar heeft dan bij lampen onder 20 W een bypass nodig, en de beveiligingen werken dan mogelijk niet goed.

Vraag de bouwer daarom om in elke schakeldoos een nulleider mee te nemen. Leg het schriftelijk vast als het niet in de technische omschrijving staat.

Extra wandcontactdozen

Kijk per ruimte waar de tv, het bureau, de nachtkastjes en de keukenapparaten komen. Zet daar een dubbele wandcontactdoos. Ook de hoogte van de wandcontactdozen kunt u in de technische omschrijving laten opnemen.

Denk aan plekken die u nu nog niet gebruikt: bij het raam voor een gordijnmotor, in de gang voor een robotstofzuiger, op zolder voor een ontvochtiger en buiten aan de achtergevel.

Netwerkkabel naar elke ruimte

Een vaste netwerkkabel hangt niet af van het wifi-bereik. Handig voor een tv, een computer, een extra wifi-punt op de verdieping of een slimme centrale. Op de meerwerklijst heet dat vaak een loze leiding met bedrading voor internet.

Kies één plek waar alle kabels samenkomen. Dat is meestal de meterkast of een kast ernaast, met een stopcontact voor de router en een switch. Laat vanaf die plek een kabel trekken naar de woonkamer, elke slaapkamer, de werkplek en de zolder.

Ruimte in de meterkast

Vraag om reservegroepen en ruimte in de groepenkast. Een groot apparaat zoals een thuisbatterij krijgt een eigen groep. Kenniscentrum Duurzaam Leven, het vroegere Milieu Centraal, schrijft dat vakmensen een thuisbatterij volgens de NEN 1010 op een aparte groep in de meterkast aansluiten, niet op een stopcontact.

Laat ook een paar loze leidingen vanaf de meterkast lopen naar plekken waar u later iets verwacht, zoals de zolder, de garage of de buitengevel. Een extra wandcontactdoos in de meterkast is handig voor een P1-meter, een router of een slimme centrale.

Laadpaal, thuisbatterij en zonnepanelen

Een laadpaal staat soms compleet op de meerwerklijst, met de elektrakabel. Wilt u nog geen laadpaal, vraag dan om een loze leiding van de meterkast naar de plek op de oprit of aan de gevel waar de paal later komt, en om een reservegroep.

Voor een thuisbatterij geeft Kenniscentrum Duurzaam Leven deze punten: een goed geventileerde plek (een kast is dat niet), niet in een loop- of vluchtroute, en een rook- en koolmonoxidemelder erbij. Het kenniscentrum schrijft ook dat een thuisbatterij op dit moment niet helpt om geld te besparen. Wilt u er later een, reserveer dan nu de plek en de groep.

Extra zonnepanelen kunt u vaak per stuk als meerwerk bestellen.

Zonwering voorbereiden

Elektrische screens, rolluiken of een knikarmscherm hebben stroom nodig boven of naast het raam. Laat daar een voeding of een loze leiding naartoe lopen, ook als de zonwering pas later komt. Dan hoeft er na de oplevering niet door de gevel of de muur gefreesd te worden.

Komt er later een slim systeem, dan kan de zonwering meedoen op zon en wind. Dat staat in het stappenplan voor zonwering.

Wat dit gemiddeld kost als meerwerk

Vereniging Eigen Huis analyseerde honderd meer- en minderwerklijsten van leden die in 2025 een nieuwbouwwoning kochten. Enkele gemiddelde prijzen inclusief btw: extra plafondlichtpunt met extra schakelaar € 336, plafondlichtpunt verplaatsen € 142, extra dubbele wandcontactdoos € 269, bewegingsmelder in plaats van schakelaar € 302, loze leiding met bedrading voor internet € 252, loze leiding vanaf de meterkast € 208, extra reservegroep € 333, extra groep met complete aansluiting € 457, buitenlichtpunt op een aparte schakelaar € 357, elektrakabel en laadpaal compleet € 4.818, extra zonnepaneel € 637.

Bij uw bouwer kan het anders zijn. Vereniging Eigen Huis raadt aan geen genoegen te nemen met 'bedragen op aanvraag' of 'prijs nader te bepalen'. Met een garantie van SWK, Woningborg of BouwGarant hoeft u voor meerwerk niet meer dan 25 procent vooruit te betalen. U kunt meerwerk ook meefinancieren in de hypotheek. Bespreek dat met uw hypotheekadviseur.

Systemen en prijzen

Draadloos achteraf, met de juiste voorbereiding

Voor een nieuwbouwwoning waar u na de oplevering zelf de slimme laag toevoegt, in uw eigen tempo.

Bij de bouwer legt u de basis vast: lichtpunten, diepe inbouwdozen met een nulleider, extra wandcontactdozen, netwerkkabel en reservegroepen. Na de oplevering maakt u de woning stap voor stap slim.

Philips Hue-lampen draait u in de fitting. Een Hue wandschakelaarmodule werkt op een batterij (CR2450) en komt achter een gewone schakelaar. De lampen blijven dan altijd bereikbaar via de app. Voor Hue is een Bridge nodig.

Een Shelly-module achter de schakelaar maakt bestaand licht slim. Dankzij de nulleider in de doos kunt u een Shelly 1PM Gen3 gebruiken, die ook het verbruik meet. Dit is werk aan 230 volt. Twijfelt u, laat het een erkend installateur doen.

Een Homey Pro verbindt alles in één app. Homey Pro spreekt onder meer Zigbee, Z-Wave, Thread, Matter en wifi en heeft apps voor Philips Hue en Shelly. Met de netwerkkabel uit de bouw kunt u de Homey Pro met een losse Ethernet-adapter vast aansluiten.

  • Homey
  • Philips Hue
  • Shelly
  • Zigbee
  • Matter

Prijsindicatie

€ 174 tot € 713

Van: Hue Bridge (€ 57, Coolblue), twee Hue-lampen (€ 26,99, Coolblue) en een Hue wandschakelaarmodule 2-pack (€ 89,99, Philips Hue). Tot: daarbij een Homey Pro (€ 434, Coolblue), vier Shelly 1PM Gen3 (4 x € 14,90, Shelly Store, Duitse btw) en een Hue Motion sensor (€ 44,99, Philips Hue). Meerwerk bij de bouwer en een installateur zijn niet meegeteld.

Bedraad vanaf het begin met KNX of Loxone

Voor nieuwbouw waar licht, zonwering, verwarming en beveiliging vanaf de bouw in één systeem komen.

Bij KNX en Loxone komt de bekabeling tijdens de bouw in de muren en de verdeelkast. Daarom moet de keuze vóór de sluitingsdatum vallen. Een bouwer geeft volgens Vereniging Eigen Huis meestal geen toestemming om tijdens de bouw met een andere aannemer aan de slag te gaan. Bespreek dus vroeg met de bouwer hoe het systeem in zijn elektra-aanleg past.

KNX is een open standaard met apparaten van veel fabrikanten. Een installateur ontwerpt en stelt het systeem in met de software ETS. Op de site van KNX kunt u een gecertificeerde installateur zoeken en vooraf uw wensen op een rij zetten in een rapport.

Loxone werkt met een Miniserver in de verdeelkast. Loxone schrijft dat de installatie gedaan moet worden door opgeleide Loxone-installateurs (Loxone Partners). De app en toegang van buitenaf zijn volgens Loxone gratis, de Weather Service en de Caller Service zijn betaald.

Wat u zelf doet: wensen per ruimte opschrijven, kiezen en meekijken in ETS of Loxone Config. Bekabeling en verdeelkast zijn werk voor een erkend installateur.

  • KNX
  • Loxone

Prijsindicatie

€ 4.056 tot € 20.341

Volgens Loxone: drie voorbeeldpakketten van € 4.056 (Smart, 64 functies), € 6.998 (Premium, 97 functies) en € 20.341 (Exclusief, 142 functies), inclusief 21% btw. Dat is alleen de hardware, zonder ontwerp, installatie, installatiemateriaal, instellen en ondersteuning. Loxone noemt voor een volledig pakket ongeveer € 200 per vierkante meter. KNX: op aanvraag bij een installateur, prijs hangt af van de woning.

Bron: Loxone, Wat kost een Smart Home?

Zo pakt u het aan

  1. Stap 1: Vraag de tekening en de meerwerklijst op

    Vraag de bouwer om de elektra-tekening, de technische omschrijving en de meer- en minderwerklijst met prijzen. Vraag ook de sluitingsdatum voor meerwerk. Ontbreekt er informatie, vraag er op tijd om.

  2. Stap 2: Schrijf uw wensen per ruimte op

    Teken uw meubels op schaal op de plattegrond. Zet per ruimte de lichtpunten, schakelaars, wandcontactdozen en netwerkaansluitingen erbij. Noteer in de meterkast de reservegroepen en de loze leidingen, en buiten de plek voor laadpaal en zonwering.

  3. Stap 3: Zet het op de meerwerklijst

    Zoek elke wens op de meerwerklijst. Staat iets er niet op, zoals een nulleider in elke schakeldoos, bespreek het met de bouwer en laat de prijs en de afspraak schriftelijk vastleggen. Maak elke regel zo precies mogelijk: hoeveel, waar en op welke hoogte.

  4. Stap 4: Vergelijk en kies

    Leg de prijzen naast de gemiddelden van Vereniging Eigen Huis. Weeg af wat u nu bij de bouwer laat doen en wat later kan. Wat in de muur of de meterkast zit, is nu het goedkoopst. Lampen, modules en een centrale kunnen na de oplevering. Teken vóór de sluitingsdatum.

  5. Stap 5: Controleer bij de oplevering

    Neem de meerwerklijst en uw tekening mee naar de oplevering. Loop elke ruimte na: zitten de lichtpunten, schakelaars, wandcontactdozen en netwerkaansluitingen waar ze horen, en werken ze. Kijk in de meterkast naar de groepen. Laat wat niet klopt op het proces-verbaal van oplevering zetten.

Leg uw woning vast

In de app van SlimmeWoningPlanner legt u uw woning vast, per ruimte, met wat er hangt en wat u nog wilt. Daar maakt u ook het klusplan en de boodschappenlijst.

Naar de app

Veelgestelde vragen

Tot wanneer kan ik meerwerk doorgeven?

Tot de sluitingsdatum voor meer- en minderwerk. Na die datum accepteert de aannemer volgens Vereniging Eigen Huis meestal geen meerwerk meer. Vraag de bouwer naar de uiterste datum.

Wat kost een extra stopcontact of lichtpunt als meerwerk?

Volgens Vereniging Eigen Huis gemiddeld € 269 voor een extra dubbele wandcontactdoos en € 336 voor een extra plafondlichtpunt met schakelaar, inclusief btw. Bij uw bouwer kan het anders zijn.

Waarom een nulleider in de schakeldoos?

Veel slimme modules achter een schakelaar hebben een nulleider nodig, zoals de Shelly 1PM Gen3. Zit die in de doos, dan kunt u later kiezen uit meer modules.

Kan ik de elektra ook na de oplevering laten aanpassen?

Ja, maar dan komen er kosten bij voor hak- en breekwerk en afwerking, en kan er discussie ontstaan over aansprakelijkheid bij gebreken. Werk door een andere partij kan vaak pas na de oplevering.

Valt meerwerk onder de garantie?

Wordt de woning gebouwd met garantie en waarborg van SWK, Woningborg of BouwGarant, dan valt het meerwerk dat u met de bouwer afspreekt daar ook onder. Afspraken met een andere partij kunnen erbuiten vallen.

Moet ik KNX of Loxone nu al kiezen?

Ja, als u een bedraad systeem wilt. De bekabeling komt tijdens de bouw in de muren en de verdeelkast. Voor de draadloze route met Homey, Hue en Shelly is de voorbereiding genoeg: lichtpunten, diepe dozen met nulleider, netwerkkabel en reservegroepen.

Liever een vakman?

Wilt u dit niet zelf doen, of past het niet bij uw woning? Vertel wat u wilt. We zoeken een vakman bij u in de buurt die dit soort werk doet en nemen contact met u op. U beslist pas als u weet wat het werk inhoudt en kost.

Waar woont u?

Met de postcode zoeken we een vakman die in uw regio werkt.

Wat moet er slimmer?

Waar gaat het om?

Waar gaat het om?

Waar gaat het om?

Waar gaat het om?

Wat heeft u al in huis?
Om wat voor woning gaat het?
Wanneer moet het gebeuren?
Hoe bereiken we u?