Doe-het-zelfproject · Licht

Een slimme dimmer in een doos zonder nulleider

De Shelly Dimmer Gen4 of Gen3 werkt ook als er in de inbouwdoos geen nulleider zit, zodat u de lamp dimt met de knop aan de muur of met uw telefoon. De onderdelen kosten € 30 tot € 45 en het aansluiten duurt een uur tot tweeënhalf uur. Dit is werk aan 230 volt, dat een erkend installateur voor u kan doen.

Moeilijkheid: Met 230 V
Tijd: 1 tot 2,5 uur
Kosten: € 30 tot € 45
Zonder internet: Werkt deels

Naar het stappenplan Liever een vakman

Een gedimde linnen hanglamp boven een eikenhouten dressoir. Naast de deuropening zit een witte wandschakelaar.

In veel schakelaardozen zitten alleen de fase en de draad naar de lamp. Een gewone slimme schakelmodule werkt dan niet. De Shelly Dimmer Gen4 en Gen3 zijn een slimme dimmer zonder nul: ze werken ook als de nulleider ontbreekt. U zet de dimmer in de inbouwdoos achter een wipschakelaar of een drukknop. Daarna dimt u de lamp met de knop aan de muur, met de app, op een schema of vanuit Homey. Dit is werk aan 230 volt. Op deze pagina leest u welke lampen geschikt zijn, wanneer u een Bypass bij de lamp nodig heeft, wanneer u beter een installateur vraagt en hoe u het stap voor stap aanpakt.

Wat er comfortabeler wordt

Het licht gaat 's avonds vanzelf zachter en 's nachts op een lage stand aan. U dimt met de knop aan de muur of met uw telefoon, zonder nieuwe leidingen te trekken.

Voor wie

Voor wie een plafondlamp, spots of een wandlamp wil dimmen en op tijd wil laten aangaan, en een schakelaardoos heeft zonder nulleider. U moet een schakelaar kunnen losschroeven, draden kunnen strippen en aandraaien, en een spanningzoeker of multimeter kunnen gebruiken. Soms moet er ook een Bypass bij de lamp aan het plafond. Shelly schrijft in de handleiding dat de aansluiting op het lichtnet door een vakkundig elektricien moet gebeuren. Twijfelt u op enig moment, laat het dan doen.

Welke dimmer

De Shelly Dimmer Gen4 en de Shelly Dimmer Gen3 werken met of zonder nulleider. Beide dimmen met fase-afsnijding (trailing edge), tot 150 watt aan dimbare ledlampen en tot 200 watt aan gloeilampen of halogeen. De Gen4 is 38,5 bij 43,5 bij 17 millimeter.

De Gen4 heeft naast wifi en Bluetooth ook Zigbee en Matter. De Gen3 heeft wifi en Bluetooth. De oudere Shelly Dimmer 2 wordt niet meer gemaakt. Shelly noemt de Dimmer Gen4 als opvolger.

Beide dimmers vragen een groep met een automaat van maximaal 16 ampère, karakteristiek B of C. Ze werken alleen op 2,4 GHz-wifi.

Minimale belasting en de Bypass

Zonder nulleider haalt de dimmer zijn eigen stroom door de lamp heen. Daarom vraagt Shelly zonder nulleider een belasting van minstens 20 watt. Is de lamp lichter, dan heeft u een Shelly Bypass nodig. Tel het vermogen van alle lampen op die op de schakelaar zitten. Drie ledspots van 5 watt zijn samen 15 watt. Dan is de Bypass nodig.

De Bypass komt bij de lamp, parallel aan de lamp. Hij zit dus niet in de schakelaardoos. Meestal gaat hij in de lasdoos of de kap van de plafondlamp. Hij is 39 bij 23 bij 13 millimeter. Shelly verkoopt er twee: de Shelly Bypass for Dimmer voor de Dimmer Gen3 en Gen4, en de oudere Shelly Bypass.

Volgens Shelly helpt de Bypass ook als de lamp zacht blijft gloeien terwijl hij uit staat.

Zonder nulleider meet de dimmer geen verbruik. Shelly schrijft ook dat de beveiliging tegen te veel vermogen, te hoge en te lage spanning dan mogelijk niet goed werkt. Bij de beveiliging tegen oververhitting en te veel stroom staat die beperking niet.

Welke lampen dimbaar zijn

Een ledlamp moet dimbaar zijn. Dat staat op de verpakking. Milieu Centraal schrijft dat of de lamp goed dimt, afhangt van de combinatie met de dimmer. Vraag in de winkel of u de lamp mag ruilen als hij niet goed dimt.

Bij de Shelly-dimmers mogen dimbare ledlampen, gloeilampen, halogeenlampen, een ijzerkerntransformator met laagvolt-halogeen en dimbare elektronische transformatoren. Zet meerdere lampen op dezelfde dimmer, kies dan hetzelfde model van hetzelfde merk.

Heeft u slimme lampen zoals Hue, dan dimt u die met hun eigen app en heeft u deze dimmer niet nodig.

Heeft u nu een draaidimmer aan de muur, dan haalt u die weg. De Shelly dimt zelf. Op die plek komt een wipschakelaar of een drukknop.

Drukknop of wipschakelaar

Met een drukknop die terugveert dimt u aan de muur. In de instellingen kiest u One button dimming control. Kort drukken zet de lamp aan of uit. Vasthouden dimt, en bij elke keer vasthouden draait de richting om. Zet u Button presets aan, dan zet twee keer kort drukken de lamp op een vaste stand, standaard 100 procent.

Met een dubbele drukknop op S1 en S2 kiest u Dual button dim mode. De ene knop dimt omhoog, de andere omlaag.

Houdt u een gewone wipschakelaar, dan schakelt u aan de muur alleen aan en uit. Kies dan Switch met Edge Switch: elke keer omzetten wisselt de lamp. Het dimmen gaat dan via de app, een schema, de nachtstand of Homey.

Flikkeren bij led

De dimmer moet eerst kalibreren. Een nieuwe dimmer doet dat bij de eerste keer schakelen. Dat duurt maximaal 2 minuten. Lukt het, dan brandt de lamp 10 seconden en gaat hij uit. Kalibreer opnieuw na elke andere lamp.

Flikkert een ledlamp bij lage standen, zet dan de minimale helderheid hoger. Shelly noemt als test 20 tot 30 procent. Flikkert hij net na het aangaan, zet dan Minimum brightness on toggle hoger, of gebruik Warm-up. Die geeft de lamp bij een stand onder 10 procent eerst even meer stroom.

Helpt dat niet, probeer dan een andere dimbare ledlamp of een halogeenlamp. Werkt die wel, dan dimt de eerste lamp niet goed op deze dimmer.

Wat u nodig heeft

Shelly Dimmer Gen4
Werkt met of zonder nulleider. Wifi, Bluetooth, Zigbee en Matter. Tot 150 W aan dimbare ledlampen, groep van maximaal 16 A. Prijs in de Shelly-winkel met Duitse btw.

€ 39,90 Shelly Store
Shelly Dimmer Gen3 (optioneel)
In plaats van de Gen4. Zelfde lampen en vermogen, met wifi en Bluetooth. Duitse btw.

€ 29,90 Shelly Store
Shelly Bypass for Dimmer (optioneel)
Nodig zonder nulleider als de lampen samen minder dan 20 W gebruiken. Komt bij de lamp, parallel aan de lamp. Helpt ook als de lamp gloeit terwijl hij uit staat. Duitse btw.

€ 4,90 Shelly Store
Drukknop (pulsdrukker) of dubbele drukknop (optioneel)
Alleen als u aan de muur wilt dimmen. Kies er een die past in uw schakelaarserie en de inbouwdoos, zonder lampje.
Verbindingsklemmen en een stukje installatiedraad
Voor de korte draadjes tussen schakelaar en dimmer en voor de verbinding van O naar N. Shelly raadt massieve draad of soepele draad met adereindhulzen aan, met isolatie die tegen warmte kan. Eén draad per klem.
Dimbare ledlamp (optioneel)
Alleen als uw huidige lamp niet dimbaar is. Op de verpakking staat of de lamp dimbaar is. Bij meerdere lampen hetzelfde model van hetzelfde merk.
Homey Pro (optioneel)
Alleen als u de lamp in Homey wilt opnemen en nog geen centrale heeft.

Prijzen kunnen bij de winkel inmiddels anders zijn. We krijgen geen vergoeding van deze winkels.

Gereedschap

Spanningzoeker of multimeter
Kleine platte en kruiskopschroevendraaier, bij voorkeur geïsoleerd
Striptang
Telefoon met camera om de bedrading vooraf vast te leggen
Zaklamp of hoofdlamp, want het licht in de ruimte is uit
Stevige trap als u een Bypass bij de plafondlamp plaatst
Telefoon met de Shelly Smart Control-app of een browser

Meer over dit gereedschap: Gereedschapsset voor slim wonen installeren

Veiligheid

Zet de groep van de lamp uit in de meterkast. Weet u niet welke groep het is, zet dan de hoofdschakelaar uit.
Meet met een spanningzoeker of multimeter dat er op geen enkele draad in de doos nog spanning staat, voordat u iets aanraakt. Test de meter eerst op een stopcontact dat wel spanning heeft. Doe hetzelfde bij de lamp als u daar een Bypass plaatst.
Plak een briefje op de groepenkast zodat niemand de groep weer aanzet terwijl u werkt.
Shelly vraagt een automaat van maximaal 16 ampère, karakteristiek B of C. Kijk in de meterkast wat er op de automaat van de lichtgroep staat.
Sluit per klem niet meer dan één draad aan. Draai de klemmen niet harder aan dan 0,4 Nm.
Zonder nulleider werkt de beveiliging tegen te veel vermogen en verkeerde spanning mogelijk niet goed. Blijf onder 150 W aan ledlampen en 200 W aan gloeilampen of halogeen.
Zet de dimmer niet in een doos waar het warmer wordt dan 40 graden en gebruik hem alleen binnen, droog. De Bypass hoort ook op een droge plek.
Gebruik de dimmer niet als hij beschadigd is en maak hem niet open.

Wanneer een installateur: Shelly schrijft in de handleiding dat de aansluiting op het lichtnet door een vakkundig elektricien moet gebeuren. Laat het werk doen door een erkend installateur als u niet zeker weet welke draad de fase en welke de draad naar de lamp is, als er meer dan twee draden aan de schakelaar zitten (bijvoorbeeld een wissel- of serieschakelaar), als u niet veilig bij de lamp aan het plafond kunt voor de Bypass of als de draden oud of bros zijn. Doe dat ook als er na het uitzetten van de groep nog spanning op een draad staat. Wilt u een nulleider naar de schakelaardoos laten trekken, dan is dat werk voor een installateur. Twijfelt u, stop dan en zet de oude schakelaar terug.

Stappenplan

13 stappen, 1 tot 2,5 uur.

Stap 1: Lampen en groep bekijken

Kijk of de lamp dimbaar is. Tel het vermogen van alle lampen op deze schakelaar op. Onder 20 watt heeft u zonder nulleider een Bypass nodig. Boven 150 watt aan ledlampen past de dimmer niet. Kijk in de meterkast welke groep de lamp voedt en of de automaat 16 ampère of minder is, karakteristiek B of C.
Stap 2: Kiezen wat er aan de muur komt

Wilt u aan de muur dimmen, koop dan een drukknop die terugveert. Met een dubbele drukknop dimt u met de ene knop omhoog en met de andere omlaag. Houdt u uw wipschakelaar, dan schakelt die alleen aan en uit en dimt u met de app of een schema. Heeft u een draaidimmer, dan komt die eruit.
Stap 3: Groep uit en spanningsloos meten

Zet de groep uit en hang een briefje op de groepenkast. Schroef de afdekplaat van de schakelaar los. Test uw spanningzoeker of multimeter op een stopcontact dat spanning heeft. Meet daarna alle draden in de doos. Pas als er nergens spanning op staat, gaat u verder.
Stap 4: Bedrading vastleggen

Haal de schakelaar voorzichtig uit de doos. Maak een foto van hoe de draden zitten. Bij een gewone enkele schakelaar zonder nulleider zitten er twee draden: de fase die binnenkomt en de draad die naar de lamp gaat. Markeer ze met een stukje tape. Zitten er drie of meer draden aan de schakelaar, of weet u niet zeker welke draad welke is, stop dan en schakel een installateur in.
Stap 5: Ruimte controleren

Kijk of de dimmer achter de schakelaar past. Hij is 38,5 bij 43,5 bij 17 millimeter. Er moet ruimte overblijven voor de draden en de schakelaar of drukknop.
Stap 6: Dimmer aansluiten zonder nulleider

Volg figuur 2 in de handleiding, Without Neutral, with Bypass. De fase gaat naar een L-klem van de dimmer. De draad naar de lamp gaat naar een O-klem. Leg een kort stukje draad van de andere O-klem naar de N-klem. Van de schakelaar of drukknop gaat het ene contact naar S1 en het andere naar de tweede L-klem. Bij een dubbele drukknop gaat de tweede knop naar S2. Strip de draden 5 tot 6 millimeter.
Stap 7: Bypass bij de lamp plaatsen

Is de lamp lichter dan 20 watt, plaats dan de Bypass. Zet de groep uit en meet bij de lamp opnieuw dat er geen spanning staat. Sluit de Bypass parallel aan de lamp aan: de ene draad op de draad die van de dimmer komt, de andere op de nulleider. Zo staat het in de handleiding van de Bypass. Berg hem op in de lasdoos of de kap van de lamp.
Stap 8: Terugplaatsen

Duw de dimmer achter in de doos en leg de draden zo dat ze niet klem komen te zitten. Zet de schakelaar of drukknop terug en schroef de afdekplaat vast. Controleer dat er geen blank koper zichtbaar is buiten de klemmen.
Stap 9: Groep aan en kalibreren

Zet de groep weer aan. Schakel de lamp één keer met de knop aan de muur. Een nieuwe dimmer start dan het kalibreren. Dat duurt maximaal 2 minuten. Is het gelukt, dan brandt de lamp 10 seconden en gaat hij uit. Knippert de lamp 5 keer, dan is het mislukt. Kijk dan bij Storingen.
Stap 10: Dimmer toevoegen

Open de app Shelly Smart Control, maak een account aan en kies Add device. Voeg de dimmer toe via Bluetooth of via het wifi-netwerk van de dimmer. Geef hem uw 2,4 GHz-wifi. Zonder app kan het ook: verbind met het wifi-netwerk van de dimmer en open 192.168.33.1 in de browser. Zet daarna het netwerk van de dimmer zelf uit of op een wachtwoord.
Stap 11: Knop instellen

Ga naar de instellingen van de lamp. Bij een drukknop kiest u One button dimming control, of Dual button dim mode bij twee knoppen. Bij een wipschakelaar kiest u Switch en daarna Edge Switch. Kies bij Action on power on wat de lamp doet na een stroomstoring, bijvoorbeeld Restore last known state.
Stap 12: Dimgedrag instellen

Stel bij Transition duration in hoe zacht de lamp aan en uit gaat, tussen 1 en 5 seconden. Zet Night mode aan met een begin- en eindtijd en een lage helderheid, bijvoorbeeld voor 's nachts naar de wc. Maak een schema, bijvoorbeeld 's avonds op 40 procent bij zonsondergang.
Stap 13: Homey of spraak

Gebruikt u Homey, voeg de dimmer dan toe via Devices, New Device en de app Shelly Control. De Gen4 kunt u ook via Matter of Zigbee toevoegen. Daarna kunt u de lamp in Flows gebruiken. Werk de firmware bij als de app daarom vraagt.

Zet dit in uw woning

In de app van SlimmeWoningPlanner wordt dit een klus bij uw woning, met de stappen als takenlijst en de onderdelen op uw boodschappenlijst. Zo weet u later ook wat er hangt en waar.

Zet in mijn woning

Testen

Druk kort op de knop: de lamp moet aan- en uitgaan. Houd hem vast: de lamp moet dimmen.
Dim helemaal omlaag en weer omhoog. De lamp mag niet flikkeren of uitvallen.
Zet de lamp uit en kijk in het donker of hij niet zacht blijft gloeien.
Dim de lamp in de app en druk daarna kort op de knop: de lamp moet uitgaan.
Maak een schema van een paar minuten vooruit en kijk of de lamp op tijd en op de goede stand aangaat.
Zet de groep uit en weer aan. Kijk of de lamp de stand aanneemt die u bij Action on power on heeft gekozen.
Laat de lamp een uur aan op een middenstand en voel daarna aan de afdekplaat. Wordt die heet, zet de groep uit en laat het nakijken.

Als het niet werkt

De lamp flikkert bij lage standen

Kalibreer opnieuw. Zet daarna de minimale helderheid hoger, bijvoorbeeld 20 tot 30 procent. Zitten er meerdere lampen op de dimmer, test dan met één lamp en gebruik lampen van hetzelfde model en merk.

De lamp flikkert net na het aangaan

Zet Minimum brightness on toggle hoger, zodat de lamp niet op een heel lage stand start. Of gebruik Warm-up, die de lamp onder 10 procent eerst even meer stroom geeft.

De lamp gloeit zacht of knippert terwijl hij uit staat

Zonder nulleider loopt er een kleine stroom door de lamp. Plaats de Bypass bij de lamp. Volgens Shelly kan die hierbij helpen.

Het kalibreren mislukt, de lamp knippert 5 keer

Controleer of de lamp dimbaar is en of het vermogen boven 20 watt ligt, of dat de Bypass er zit. Probeer een andere dimbare ledlamp of een halogeenlamp. Start het kalibreren opnieuw in de app of de webpagina met Calibrate.

De dimmer gaat niet aan, geen wifi-netwerk te zien

Zet de groep uit, meet spanningsloos en controleer of de fase op L zit, de lampdraad op O en het draadje tussen de andere O en N. Controleer of alle draden vastzitten. Bij een lamp onder 20 watt zonder Bypass krijgt de dimmer te weinig stroom.

De knop aan de muur doet niets, de app wel

Controleer of de knop op S1 en op de tweede L-klem zit. Kijk in de instellingen of de ingang niet op Detached Switch staat en of het type bij uw knop past.

De dimmer vindt de wifi niet

De dimmer werkt op 2,4 GHz. Zet die band aan in uw router. Kijk of de router niet te ver weg staat.

Schema of nachtstand gaat op de verkeerde tijd

De dimmer heeft internet nodig om de klok gelijk te zetten. Controleer of hij verbonden is en of de tijdzone klopt.

Alles opnieuw beginnen

Fabrieksinstellingen terugzetten gaat in de app of de webpagina. De knop op de dimmer zelf (10 seconden ingedrukt) zit achter de schakelaar en staat onder spanning. Laat dat over aan een installateur.

Zonder internet

De knop aan de muur zit direct op de dimmer en werkt zonder wifi en zonder internet. De webpagina van de dimmer werkt in uw eigen wifi zonder internet. De Shelly-app werkt vooral via de cloud. Schema's en de nachtstand hebben internet nodig om de klok gelijk te zetten. Met Homey Pro koppelt u de dimmer via het eigen netwerk, en de Gen4 ook via Matter of Zigbee.

Bronnen (17)