Doe-het-zelfproject · Verwarming en klimaat

Een slimme thermostaat op uw cv-ketel of warmtepomp

Een slimme thermostaat zoals de tado° Slimme Thermostaat X vervangt de thermostaat aan de muur, zodat u de verwarming met een schema en vanaf uw telefoon regelt. De onderdelen kosten € 140 tot € 225 en het aansluiten op de bestaande twee draden duurt 45 minuten tot twee uur. Schakelt de oude thermostaat 230 volt, dan sluit een erkend installateur hem aan.

Moeilijkheid: Gemiddeld
Tijd: 45 minuten tot 2 uur
Kosten: € 140 tot € 225
Zonder internet: Werkt deels

Naar het stappenplan Liever een vakman

Een lichte woonkamer met een linnen fauteuil. Aan de wand naast een eikenhouten deur hangt een kleine ronde witte slimme thermostaat met een zacht verlichte ring.

Een slimme thermostaat vervangt de thermostaat aan de muur. U regelt de verwarming dan met een schema en met de app op uw telefoon. Praat uw ketel OpenTherm, dan kan de thermostaat de ketel laten moduleren: de ketel stookt zachter als er minder warmte nodig is. Heeft u nu een bedrade thermostaat met twee draden, dan kunt u de nieuwe thermostaat meestal zelf op dezelfde draden aansluiten. Aan de ketel zelf en aan 230 volt doet u niets. Op deze pagina leest u hoe u nakijkt wat u heeft, welke thermostaten er zijn en hoe u er een plaatst.

Wat er comfortabeler wordt

Het huis is warm als u opstaat en thuiskomt, en koelt af als niemand thuis is. U zet de verwarming hoger of lager vanaf de bank of onderweg.

Voor wie

Voor wie een cv-ketel of warmtepomp heeft met een bedrade kamerthermostaat, en de verwarming wil regelen met een schema en de telefoon. U moet een schroevendraaier kunnen hanteren, twee draden kunnen losmaken en terugzetten, en een app kunnen volgen. Heeft u een huurwoning, vraag dan eerst de verhuurder of u de thermostaat mag vervangen. Bewaar de oude thermostaat, dan kunt u hem bij een verhuizing of storing terugzetten. Gaat de oude thermostaat draadloos naar een ontvanger bij de ketel, of zitten er meer dan twee draden of 230 volt op, dan is dit werk voor een installateur.

OpenTherm of aan/uit

Een thermostaat praat op twee manieren met de ketel. Bij aan/uit schakelt de thermostaat de ketel volledig aan of volledig uit, afhankelijk van de warmtevraag. tado° noemt dit een relais-aansluiting en zegt dat bijna alle ketels dit ondersteunen.

Bij OpenTherm gaat er een digitaal signaal over dezelfde twee draden. De ketel past dan de temperatuur van het water in de radiatoren aan. Volgens Netatmo wordt het water zo niet warmer dan nodig en gaat de ketel minder vaak aan en uit. Met OpenTherm ziet u in de app ook storingen van de ketel, en kunt u bij sommige ketels de temperatuur van het warme water instellen.

Een ketel met OpenTherm herkent u volgens Netatmo aan een OpenTherm-logo op de ketel, soms achter een afneembaar paneel, of aan OpenTherm-klemmen voor de thermostaat in de handleiding van de ketel. Weet u het niet zeker, vraag het dan aan de fabrikant van de ketel of aan uw installateur. Niet alle ketels van een merk ondersteunen OpenTherm, zegt tado°.

Welke ketel en welke bekabeling u heeft

Schrijf het merk en type van de ketel op. Dat staat meestal op een sticker aan de voorkant of onder de ketel. Schrijf ook het merk en type van de huidige thermostaat op. De tado°-app vraagt daarnaar en geeft daarna installatie-instructies voor uw eigen opstelling.

Haal de thermostaat van de muurplaat en kijk hoeveel draden er uit de muur komen. Een thermostaat voor aan/uit of OpenTherm zit met twee draden aan de thermostaatklemmen van de ketel. Netatmo noemt dat 2 draden met een droog contact. In de handleiding van de ketel heten die klemmen bij aan/uit vaak TA, Ls-Lr, RT of T1-T2, en bij OpenTherm vaak -/+, T1/T2 of OT.

Ziet u op de oude thermostaat of de klemmen de letters L, N of SL, of zitten er drie of meer draden op, dan schakelt de oude thermostaat mogelijk 230 volt. Stop dan en laat een installateur kijken. Dat geldt ook als de oude thermostaat aangesloten is met eBus of EMS: dat is geen OpenTherm, en de thermostaat moet dan op andere klemmen in de ketel.

Heeft u geen bedrade thermostaat, maar een draadloze thermostaat met een ontvanger bij de ketel, of helemaal geen kamerthermostaat, dan moet er iets bij de ketel worden aangesloten. Bij tado° is dat de Draadloze Ontvanger X, die naast de ketel komt. Laat dat doen door een installateur als de instructies vragen om de ketel te openen.

Drie slimme thermostaten

tado° Slimme Thermostaat X. Werkt volgens tado° met de meeste cv-ketels en (hybride) warmtepompen, via aan/uit of OpenTherm. De bedrade thermostaat komt op de plek van de oude thermostaat en gebruikt dezelfde twee draden. Er is een Bridge X nodig, die in een stopcontact gaat en verbinding maakt met uw wifi-router. Die zit in de starterskit. De 2e generatie heeft een oplaadbare batterij die volgens tado° een jaar meegaat en via USB-C wordt opgeladen. De app is gratis. AI Assist is een los abonnement vanaf € 3,99 per maand, met onder meer geofencing en verwarmen voor aankomst. Werkt met Matter en Thread, Apple Home, Google Home en Alexa.

Netatmo Slimme Modulerende Thermostaat. Alleen voor ketels met OpenTherm. De thermostaat werkt op drie AAA-batterijen en praat draadloos met een relais bij de ketel. Volgens de handleiding opent u de ketel, sluit u de zwarte en grijze draad van de keteladapter aan op de OpenTherm-klemmen van de ketel, en de bruine en blauwe draad op de 230 volt-aansluiting L of P en N van de ketel. Volgens de productpagina kan het relais ook stroom krijgen via de meegeleverde netstroomadapter in een gewoon stopcontact. De thermostaat zelf gaat op batterijen. Netatmo noemt de monitoring van de verwarming gratis. De thermostaat werkt met Apple HomeKit. Netatmo verkoopt ook een Slimme Thermostaat voor aan/uit.

Honeywell Home T6 van Resideo. Volgens Resideo geschikt voor aan/uit van 24 tot 230 volt en voor OpenTherm, voor cv-ketels en warmtepompen. Op de pagina staat: geen abonnement vereist. Werkt met Apple HomeKit, Alexa, Google Home en IFTTT. Resideo verwijst voor het plaatsen naar een installateur.

Voor wie zelf wil aansluiten zonder aan de ketel te komen, is de tado° Slimme Thermostaat X de route in dit stappenplan. De Netatmo Slimme Modulerende Thermostaat vraagt werk in de ketel en aan 230 volt. Laat die plaatsen door een installateur.

Met een warmtepomp

Stuurt een gewone kamerthermostaat uw warmtepomp aan met aan/uit, dan kan de tado° Slimme Thermostaat X die plek innemen. Kies dan in de app de Regelmodus Warmtepomp. Volgens tado° start de warmtepomp dan minder vaak onnodig op.

Heeft de warmtepomp een eigen regelaar of een eigen thermostaat van de fabrikant, kijk dan eerst in de productzoeker van tado° of de handleiding van de warmtepomp. Voor een aantal warmtepompen van onder meer Daikin, Vaillant, Panasonic, Saunier Duval, Atlantic en Fujitsu verkoopt tado° de Warmtepomp Optimizer X. Daarbij blijft de bestaande regelaar zitten. Netatmo noemt de gewone Slimme Thermostaat geschikt voor lucht-water warmtepompen.

Abonnement en werken zonder internet

Bij tado° werken de app, het schema en de bediening op afstand zonder abonnement. Het abonnement AI Assist voegt automatische functies toe, zoals verwarmen op basis van waar de bewoners zijn. Resideo schrijft bij de T6: geen abonnement vereist. Netatmo noemt op de productpagina geen abonnement voor de thermostaat.

Valt het internet weg, dan blijven tado° X en Netatmo het ingestelde schema volgen. U kunt de temperatuur nog op de thermostaat zelf veranderen. Op afstand bedienen kan pas weer als de verbinding terug is. Valt de stroom uit, dan werken de ketel en het Netatmo-relais niet. Ze starten volgens Netatmo vanzelf weer op als de stroom terug is.

Koppelen met Homey of Home Assistant

Homey heeft een officiële app voor tado°. De Slimme Thermostaat X koppelt u daarin via Matter. Voor Netatmo is er ook een officiële Homey-app, die de Modulerende Thermostaat via de cloud van Netatmo koppelt.

In Home Assistant werkt tado° X niet via de gewone tado-integratie. Daarvoor gebruikt u de Matter-integratie. tado° geeft zelf geen ondersteuning voor Home Assistant. De Netatmo-integratie van Home Assistant werkt via de cloud van Netatmo en heeft een internetverbinding en een Netatmo-account nodig.

Met een koppeling kunt u bijvoorbeeld de verwarming lager zetten als het laatste lid van het huishouden vertrekt, of als een raam lang openstaat.

Wat u nodig heeft

tado° Slimme Thermostaat X, starterskit
Bedrade Slimme Thermostaat X voor aan/uit en OpenTherm, met de Bridge X, schroeven, pluggen en kleefstrips. Prijs is een aanbieding, normaal 199,99.

€ 139,99 tado° webshop
Netatmo Slimme Modulerende Thermostaat (optioneel)
Andere route, alleen voor ketels met OpenTherm. Met relais en keteladapter. De handleiding vraagt aansluiten in de ketel, ook op 230 volt. Laat plaatsen door een installateur.

€ 219,99 Netatmo webshop
tado° Slimme Radiatorknop X (optioneel)
Voor een kamer die u apart wilt regelen. Werkt samen met de Slimme Thermostaat X, zodat die kamer zelf warmte kan vragen. Prijs is een aanbieding, normaal 99,99.

€ 84,90 tado° webshop
USB-C-kabel en lader (optioneel)
Om de batterij van de Slimme Thermostaat X (2e gen.) op te laden. De lader moet volgens tado° minstens 5 volt en 0,5 ampère geven.
Homey Pro (optioneel)
Alleen als u de thermostaat wilt laten samenwerken met andere apparaten in huis en nog geen centrale heeft.

Prijzen kunnen bij de winkel inmiddels anders zijn. We krijgen geen vergoeding van deze winkels.

Gereedschap

Kleine platte schroevendraaier en kruiskopschroevendraaier
Telefoon met de app van de fabrikant
Telefoon of camera voor foto's van de oude bedrading
Plakband en een pen om de draden te merken
Boormachine met pluggen, als de oude gaten niet passen
Waterpas

Meer over dit gereedschap: Accuboormachine, Basisset voor elk huis, Gereedschapsset voor ophangen en monteren, Meetgereedschap en laser, Bosch, DeWalt, Einhell, Festool, HiKOKI, Makita, Metabo, Milwaukee, Vonroc

Veiligheid

Zet de ketel uit voordat u draden losmaakt of aansluit. Zit de ketel met een stekker in het stopcontact, haal de stekker eruit. tado° en Netatmo schrijven allebei voor dat de stroom uit moet voordat u gaat bedraden.
Open de ketel niet. In dit stappenplan werkt u alleen aan de thermostaat aan de muur.
Werk alleen aan de twee dunne draden van een thermostaat met lage spanning. Ziet u L, N of SL bij de klemmen, of meer dan twee draden, stop dan. De oude thermostaat kan dan 230 volt schakelen.
Maak foto's van de bedrading voordat u iets losmaakt, met leesbare klemmen. Dan kunt u de oude thermostaat altijd terugzetten.
Laat de draden elkaar niet raken terwijl ze los zijn. Isoleer draden die u niet gebruikt.
Volg de installatie-instructies in de app van de fabrikant. tado° waarschuwt voor instructies van derden en video's, omdat die niet bij uw ketel hoeven te passen.

Wanneer een installateur: Een installateur is nodig als de oude thermostaat 230 volt schakelt (L, N of SL, of meer dan twee draden), als er geen bedrade thermostaat is en een ontvanger of relais bij de ketel moet komen, en als de handleiding vraagt de ketel te openen. Dat laatste geldt voor de Netatmo Slimme Modulerende Thermostaat: daarbij gaan de draden van de keteladapter op de OpenTherm-klemmen en op de 230 volt-aansluiting L of P en N in de ketel. Ook als u de klemmen in de ketel niet kunt vinden, raadt Netatmo aan uw eigen verwarmingsmonteur te vragen. tado° heeft een handleiding voor professionele installateurs, die u aan de installateur kunt geven.

Stappenplan

12 stappen, 45 minuten tot 2 uur.

Stap 1: Kijk wat u heeft

Schrijf het merk en type van de ketel en van de oude thermostaat op. Kijk of op de ketel een OpenTherm-logo staat. Haal de oude thermostaat van de muurplaat en tel de draden. Twee draden met lage spanning: ga verder. Ziet u L, N of SL, meer dan twee draden, of geen draden omdat de thermostaat draadloos is: stop en vraag een installateur.
Stap 2: Controleer of het past

Kijk in de productzoeker of compatibiliteitsgids van tado° of uw ketel erin staat. Staat de ketel er niet in, stel de vraag dan via de chat van tado°. Bij een warmtepomp met een eigen regelaar kijkt u ook of de Warmtepomp Optimizer X past.
Stap 3: Bridge X en app klaarzetten

Installeer de tado°-app en maak een account. Steek de Bridge X in een stopcontact, op een centrale plek. Volg de app om de Bridge X met uw wifi-router te verbinden. Laad de batterij van de thermostaat (2e gen.) eerst vol met een USB-C-kabel. Dat duurt 4 tot 5 uur.
Stap 4: Instructies voor uw ketel openen

Voeg in de app de Slimme Thermostaat X toe door de QR-code te scannen. Kies Installatie-instructies en vul het merk en type van uw huidige thermostaat in. De app geeft dan een bedradingsschema voor uw opstelling en stelt tado° daarop in.
Stap 5: Ketel uit

Zet de ketel uit of haal de stekker van de ketel uit het stopcontact. Wacht tot het display van de ketel uit is.
Stap 6: Oude thermostaat eraf

Maak foto's van de oude bedrading met de klemnummers leesbaar. Merk de draden met plakband, bijvoorbeeld 1 en 2. Draai de klemmen los en haal de draden eruit. Schroef de oude muurplaat los. Zaten er twee draden in één klem, houd die dan bij elkaar.
Stap 7: Achterplaat monteren

Haal de draden door de achterplaat van de Slimme Thermostaat X. Zet de plaat recht met een waterpas en bevestig hem met de meegeleverde schroeven of de zelfklevende pads.
Stap 8: Draden aansluiten

Sluit de twee draden aan zoals de app laat zien. Bij OpenTherm gaan ze op de klemmen + en - van de thermostaat. Bij aan/uit met een potentiaalvrij contact gaan ze op COM en NO. Draai de klemmen vast en trek zacht aan elke draad om te voelen of hij vastzit. Draden die u niet nodig heeft isoleert u, of zet u vast in een vrije klem zonder functie.
Stap 9: Thermostaat erop en ketel aan

Klik de thermostaat op de achterplaat. Zet de ketel weer aan. Druk op de knop aan de bovenkant om de thermostaat te activeren en rond de stappen in de app af. De app meldt als de installatie klaar is.
Stap 10: Regelmodus kiezen

Bij aan/uit kiest u in de app onder Instellingen > Kamers & Apparaten > de thermostaat > Regelmodus: Standaard (Gasketel) bij een cv-ketel en Warmtepomp bij een warmtepomp. Bij de Relaismodus laat u Standaard (NO) staan als de thermostaat direct op de ketel zit. Kies NC niet bij een ketel, dat kan de werking verstoren.
Stap 11: Schema maken

Maak in de app een schema per dag, bijvoorbeeld warmer bij het opstaan en 's avonds, en lager 's nachts en als u weg bent. Het schema wordt op de thermostaat opgeslagen en werkt ook zonder internet.
Stap 12: Koppelen met Homey of Home Assistant

Wilt u de thermostaat in uw smart home gebruiken, zoek dan in de tado°-app onder Instellingen > Kamers en Apparaten > Matter-verbindingen > Verbinden met een andere app de code op. Voeg de thermostaat in Homey toe met de tado°-app, of in Home Assistant met de Matter-integratie.

Zet dit in uw woning

In de app van SlimmeWoningPlanner wordt dit een klus bij uw woning, met de stappen als takenlijst en de onderdelen op uw boodschappenlijst. Zo weet u later ook wat er hangt en waar.

Zet in mijn woning

Testen

Zet de thermostaat op de hoogste temperatuur. Wacht 3 minuten en kijk of de ketel gaat branden en de radiatoren warm worden.
Zet de verwarming weer uit en kijk na 3 minuten of de ketel gestopt is met verwarmen.
Kijk op het display van de ketel of er geen foutcode staat.
Draai een warme kraan open en kijk of er warm water komt.
Verander de temperatuur in de app en kijk of de thermostaat de nieuwe doeltemperatuur toont.
Haal de stekker van de Bridge X even uit het stopcontact. Kijk of de thermostaat het schema blijft volgen en of u de temperatuur nog met de thermostaat zelf kunt veranderen. Steek de stekker er daarna weer in.

Als het niet werkt

De ketel toont een foutcode na het aansluiten

Rond eerst alle stappen in de tado°-app af. Blijft de foutcode, zet de ketel dan uit en weer aan. Helpt dat niet, stuur tado° dan duidelijke foto's van de bedrading in de thermostaat, van de oude thermostaat en van de klemmen in de ketel. Open de ketel daarvoor niet zelf, maar laat dat een installateur doen.

De bedrading komt niet overeen met de instructies

Kijk of u in de app de juiste oude thermostaat heeft gekozen. Zaten er meerdere draden in één klem, houd die dan samen. Draden die nergens op aangesloten waren, heeft tado° niet nodig. Lukt het niet, stuur tado° foto's van de oude bedrading.

De verwarming staat altijd aan of altijd uit

tado° heeft per thermostaat een handleiding om tado° tijdelijk uit de opstelling te halen. Werkt de verwarming dan nog steeds niet, dan ligt het aan de ketel en belt u een installateur. Werkt hij wel, neem dan contact op met tado°. Vindt u deze test lastig, laat hem dan doen door een installateur.

De thermostaat is offline in de app

Kijk of de Bridge X stroom heeft en verbonden is. Start de Bridge X opnieuw en wacht 20 minuten. Zet de Bridge X centraler en weg van grote metalen voorwerpen. Laad de batterij van de thermostaat op als die leeg is.

Het huis wordt te warm of de thermostaat meet anders dan een thermometer

Hangt de thermostaat op een tochtige of minder geïsoleerde plek, dan meet hij volgens tado° lager dan u voelt. Meet met een gewone thermometer en stel het verschil in onder Instellingen > Kamers & Apparaten > de thermostaat > Temperatuurcompensatie. Meet de thermometer 22 °C en tado° 20 °C, dan is dat +2 °C. Een Draadloze Temperatuursensor X op een centrale plek is een andere oplossing.

Netatmo: het relais knippert niet of de ketel reageert niet

Het relais krijgt dan geen stroom of de draden zitten niet goed. Laat de aansluiting in de ketel nakijken door de installateur die hem heeft geplaatst. Sommige ketels reageren volgens Netatmo pas na 20 minuten. Toont de thermostaat een uitroepteken, zet hem dan dichter bij het relais.

Zonder internet

De tado° Slimme Thermostaat X slaat het schema op het apparaat op en blijft het volgen zonder internet. U kunt de temperatuur dan nog met de thermostaat zelf veranderen, niet op afstand. De Netatmo-thermostaten blijven bij een internetstoring het weekschema of de laatste opdracht volgen. De knoppen werken nog, de app op afstand en de Auto-Adapt-functie niet. Voor het instellen is bij beide merken internet nodig.

Bronnen (34)