Doe-het-zelfproject · Energie meten en besparen

Verbruik per groep meten in de meterkast

Een energiemeter in de groepenkast laat per groep zien wat bijvoorbeeld de warmtepomp of de laadpaal verbruikt. De onderdelen kosten € 60 tot € 737 en het werk duurt een tot drie uur. Het plaatsen in de groepenkast is werk voor een erkend installateur, de app en de koppeling met Homey of Home Assistant stelt u zelf in.

Moeilijkheid: Via een vakman
Tijd: 1 tot 3 uur
Kosten: € 60 tot € 737
Zonder internet: Werkt deels

Vanaf € 60 met één HomeWizard kWh Meter 1-Fase, zonder het plaatsen door de installateur. Tot € 737 met de HomeWizard kWh Meter 3-Fase (€ 130), de Shelly Pro 3EM (€ 158) en een Homey Pro (€ 449).

Naar het stappenplan Liever een vakman

Een open meterkast met de groepenkast achter een grijze kap en ernaast een witte meter op de meterkastplaat.

Uw slimme meter laat zien wat het hele huis verbruikt. Wilt u weten hoeveel daarvan naar de keuken, de warmtepomp of de laadpaal gaat, dan heeft u een meting per groep nodig. Dat kan met een energiemeter op de DIN-rail in de groepenkast. Een Shelly-meter meet met stroomtangen om de draad van de groep. Een HomeWizard kWh Meter wordt in de groep zelf opgenomen. Het plaatsen is werk voor een erkend installateur. Op deze pagina leest u wat u zelf doet: groepen kiezen, de juiste meter kiezen, het plaatsen regelen, de app instellen en de meter koppelen aan Homey of Home Assistant.

Wat er comfortabeler wordt

U ziet per groep wat er nu en over de afgelopen tijd is verbruikt. Zo weet u wat de warmtepomp of de laadpaal kost, los van de rest van het huis.

Voor wie

Voor wie wil weten wat één apparaat of één deel van het huis aan stroom gebruikt, zoals een warmtepomp, een laadpaal, een inductiekookplaat of een elektrische boiler. Ook voor wie zonnepanelen heeft en wil zien welke groep de zonnestroom opmaakt. U werkt zelf niet in de groepenkast. U kiest de groepen en de meter, laat een erkend installateur de meter plaatsen en stelt daarna zelf de app in. U heeft wifi op 2,4 GHz nodig dat tot in de meterkast reikt, of bij Shelly een netwerkkabel in de meterkast. Wilt u eerst het verbruik van het hele huis zien, begin dan met de pagina Slimme meter uitlezen via de P1-poort.

Wat een meting per groep laat zien

Een P1-meter op de slimme meter ziet het totaal van het huis. Zet u de oven aan, dan stijgt dat totaal, maar u ziet niet welke groep het was. Een meter per groep laat dat wel zien. U ziet het vermogen op dit moment en de opgetelde kWh per dag, week of maand.

Groepen die vaak de moeite waard zijn om apart te meten: de warmtepomp, de laadpaal, de keuken met kookplaat en oven, een elektrische boiler en de groep van de zonnepanelen. Zit een apparaat op meer dan één groep, dan meet u het alleen helemaal als op elke groep een meting zit.

Op de pagina Energiemanagement leest u hoe u met deze metingen verder kunt: apparaten laten draaien op zonnestroom of op uren met een lage stroomprijs.

Stroomtang of meter in de groep

Shelly meet met stroomtangen. Een stroomtang klemt om de draad van een groep en meet de stroom zonder dat de draad wordt doorgeknipt. Het meetapparaat zelf zit op de DIN-rail en heeft een eigen aansluiting op 230 volt nodig om de spanning te meten. De Shelly Pro EM-50 heeft twee stroomtangen van 50 ampère, voor twee groepen op dezelfde fase. De Shelly Pro 3EM heeft drie stroomtangen van 120 ampère. Hij meet een woning met drie fasen, of drie losse groepen in een woning met één fase. Daarvoor heeft de Pro 3EM een apart profiel, monophase.

De HomeWizard kWh Meter wordt in de groep opgenomen, na de automaat. Alle stroom van die groep gaat door de meter heen. Er is een versie voor 1 fase en een voor 3 fasen, allebei tot 100 ampère per fase. De meter heeft een eigen schermpje en is MID-gekeurd. Volgens HomeWizard kunt u daarmee bijvoorbeeld het laden van een leaseauto factureren.

Een HomeWizard kWh Meter meet één groep, of één apparaat op 3 fasen. Wilt u meerdere groepen meten met één apparaat, dan past een Shelly met stroomtangen beter.

1 fase of 3 fasen

Een groep op 1 fase heeft een bruine fasedraad en een blauwe nuldraad, soms met een geel-groene aarde. Een groep op 3 fasen heeft drie fasedraden in bruin, zwart en grijs, plus de blauwe nul. Volgens HomeWizard werken de meeste apparaten en groepen op 1 fase, ook als het huis een aansluiting met 3 fasen heeft.

Een laadpaal of warmtepomp kan op 1 of op 3 fasen werken. Kijk in de handleiding of op het typeplaatje van het apparaat. Twijfelt u, laat de installateur het nakijken voordat u een meter koopt.

Welke meter past

Eén groep op 1 fase, zoals de warmtepomp: HomeWizard kWh Meter 1-Fase. Een laadpaal of warmtepomp op 3 fasen: HomeWizard kWh Meter 3-Fase. Twee groepen op dezelfde fase, zoals keuken en boiler: Shelly Pro EM-50. Drie groepen in een woning met 1 fase, of een woning met 3 fasen per fase: Shelly Pro 3EM.

De HomeWizard-meters werken met de HomeWizard-app. De Shelly-meters werken met de app Shelly Smart Control. Beide merken zijn te koppelen met Homey en Home Assistant.

Wat u nodig heeft

HomeWizard kWh Meter 1-Fase
Voor één groep op 1 fase. Tot 100 ampère, wifi 2,4 GHz, MID-gekeurd, eigen scherm, 36 mm breed op de DIN-rail. Kiest u een Shelly-meter, dan heeft u deze niet nodig.

€ 59,95 HomeWizard
HomeWizard kWh Meter 3-Fase (optioneel)
Voor een laadpaal, warmtepomp of andere groep op 3 fasen. Tot 100 ampère per fase, 72 mm breed op de DIN-rail.

€ 129,95 HomeWizard
Shelly Pro EM-50 (optioneel)
Twee groepen op dezelfde fase, met twee stroomtangen van 50 ampère. Wifi, LAN en Bluetooth. Prijs in de Shelly Store met Duitse btw.

€ 101,90 Shelly Store
Shelly Pro 3EM 120A v2 (optioneel)
Drie stroomtangen van 120 ampère. Voor drie groepen in een woning met 1 fase, of per fase in een woning met 3 fasen. Wifi, LAN en Bluetooth. Prijs in de Shelly Store met Duitse btw.

€ 157,90 Shelly Store
Plaatsen door een erkend installateur
Het inbouwen in de groepenkast. Vraag vooraf een prijs.
Netwerkkabel (optioneel)
Alleen bij een Shelly Pro-meter, als de wifi in de meterkast zwak is. De installateur steekt hem in terwijl de meter spanningsloos is.
Homey Pro (optioneel)
Als u het verbruik per groep wilt gebruiken in Flows en nog geen centrale heeft. Home Assistant kan ook.

€ 449,00 Homey

Prijzen kunnen bij de winkel inmiddels anders zijn. We krijgen geen vergoeding van deze winkels.

Gereedschap

Telefoon met de HomeWizard-app of de app Shelly Smart Control
Pen en papier, of de groepenverklaring van uw woning
De handleiding of het typeplaatje van de apparaten die u wilt meten
Een apparaat met een bekend vermogen om te testen, zoals een waterkoker

Veiligheid

Werk niet zelf in de groepenkast. Haal ook de kap van de groepenkast niet zelf weg.
De groep uitschakelen en met een spanningzoeker of multimeter meten dat er geen spanning meer op staat, is werk van de installateur. Shelly en HomeWizard schrijven allebei dat de meter op spanningsloze klemmen wordt aangesloten.
Shelly schrijft dat de Pro 3EM door een gekwalificeerde elektricien wordt aangesloten. HomeWizard schrijft dat u kennis van elektrische installaties nodig heeft en bij twijfel een elektricien vraagt.
Een netwerkkabel op een Shelly Pro-meter gaat er alleen in of uit als de meter geen spanning heeft. Laat dit aan de installateur.
Een groep even uitzetten om te zien wat er uitvalt, mag u zelf doen met de schakelaar van die groep. Denk dan aan de vriezer, de koelkast en apparaten die bezig zijn.

Wanneer een installateur: Het plaatsen van een energiemeter in de groepenkast is werk voor een erkend installateur. De installateur zet de groep uit, meet of er geen spanning meer op staat, bouwt de meter in en controleert de aansluitingen. Bij een Shelly-meter komt er ook een eigen beveiliging voor de spanningsmeting bij. Shelly noemt voor de Pro 3EM een automaat van maximaal 16 ampère met karakteristiek B of C. Vraag de installateur ook of er genoeg ruimte is op de DIN-rail en of de wifi in de meterkast sterk genoeg is.

Stappenplan

10 stappen, 1 tot 3 uur.

Stap 1: Groepen kiezen

Schrijf op welke apparaten u apart wilt volgen, bijvoorbeeld de warmtepomp, de laadpaal en de keuken. Zoek in de groepenverklaring of op de stickers bij de automaten welke groep bij welk apparaat hoort. Staat het er niet bij, zet een groep dan even uit met de schakelaar en kijk wat er uitvalt. Noteer per groep het nummer en de naam.
Stap 2: 1 fase of 3 fasen bepalen

Kijk in de handleiding of op het typeplaatje van elk apparaat of het op 1 of op 3 fasen werkt. De meeste groepen in huis zijn 1 fase. Een laadpaal of warmtepomp kan 3 fasen hebben. Twijfelt u, vraag het de installateur.
Stap 3: De meter kiezen

Eén groep op 1 fase: HomeWizard kWh Meter 1-Fase. Eén groep op 3 fasen: HomeWizard kWh Meter 3-Fase. Twee groepen op dezelfde fase: Shelly Pro EM-50. Drie groepen in een woning met 1 fase: Shelly Pro 3EM. Wilt u meer groepen meten, dan combineert u meters. Kies één app als vaste plek, of laat alles samenkomen in Homey of Home Assistant.
Stap 4: Installateur vragen

Vraag een erkend installateur om een prijs. Geef de lijst met groepen mee, het merk en type meter en of de woning 1 of 3 fasen heeft. Vraag of er ruimte is op de DIN-rail. Bij een Shelly Pro 3EM in een woning met 1 fase: vraag of de installateur het profiel monophase instelt, of dat u dat zelf doet.
Stap 5: Laten plaatsen

De installateur bouwt de meter in en zet de groepen weer aan. Vraag na afloop welke stroomtang of welke meter bij welke groep hoort. Bij een HomeWizard kWh Meter gaat het scherm aan zodra er stroom op staat. Bij een Shelly brandt het rode lampje Power.
Stap 6: HomeWizard-app instellen

Houd de wifiknop op de kWh Meter ingedrukt tot AP knippert op het scherm. Ga in de HomeWizard-app naar Instellingen, Apparaten, Nieuw apparaat toevoegen, kWh Meter en volg de stappen. Geef de meter de naam van de groep, bijvoorbeeld Warmtepomp.
Stap 7: Shelly-app instellen

Maak een account aan in Shelly Smart Control. Voeg de meter toe en verbind hem met uw wifi, of laat hem via de netwerkkabel werken. Geef elk kanaal de naam van de groep. Bij de Pro 3EM met drie losse groepen staat het profiel op monophase. Dan krijgt elke stroomtang een eigen meter in de app.
Stap 8: Koppelen met Homey

Shelly: installeer de app Shelly Control van Shelly in Homey. Die noemt de Pro 3EM en de Pro EM-50 met de techniek LAN. Bij Homey Cloud is een Homey Bridge nodig. HomeWizard: zet eerst in de HomeWizard-app bij Instellingen, Apparaten, uw kWh Meter de Lokale API aan. Installeer daarna in Homey de app HomeWizard. Die app is gemaakt door een gebruiker, niet door HomeWizard. Met de Flow-kaart Het vermogen is veranderd laat u Homey reageren op het verbruik van een groep.
Stap 9: Koppelen met Home Assistant

Home Assistant vindt Shelly- en HomeWizard-meters meestal zelf in het netwerk. Volgens Home Assistant hoeft u voor de kWh Meter de lokale API niet aan te zetten. Voeg de energiesensoren van de groepen toe aan het Energy-dashboard als individuele apparaten. Meet u ook een groep en een apparaat op die groep, stel dan het apparaat in met de groep als upstream device. Dan telt Home Assistant het verbruik niet dubbel.
Stap 10: Verbruik volgen

Kijk na een week in de app per groep naar het verbruik per dag. Vergelijk het met het totaal van uw slimme meter, zie de pagina Slimme meter uitlezen via de P1-poort. Het verschil is het verbruik van de groepen die u niet meet. Op de pagina Energiemanagement leest u hoe u dit gebruikt om apparaten te laten draaien als er zonnestroom over is of als stroom goedkoop is.

Zet dit in uw woning

In de app van SlimmeWoningPlanner wordt dit een klus bij uw woning, met de stappen als takenlijst en de onderdelen op uw boodschappenlijst. Zo weet u later ook wat er hangt en waar.

Zet in mijn woning

Testen

Zet een waterkoker aan op een stopcontact van de gemeten keukengroep. Het vermogen van die groep moet stijgen met ongeveer het vermogen van de waterkoker. De andere groepen blijven gelijk.
Kijk of het vermogen positief is bij verbruik. Een min-teken bij verbruik betekent dat de stroomtang andersom zit of dat de meting omgedraaid moet worden.
Zet het apparaat op de groep uit. Het vermogen moet terugzakken.
Kijk of elke naam in de app bij de juiste groep hoort. Zet daarvoor één apparaat per groep aan en kijk welke meting reageert.
Kijk na een dag of de kWh van de groepen samen niet hoger is dan het totaal van uw slimme meter.

Als het niet werkt

Het verbruik van een groep staat met een min-teken in de app

Bij Shelly zit de stroomtang andersom. In de webinterface van de Pro 3EM draait u de meting om met Reverse CT measurement direction, per fase. Bij een HomeWizard kWh Meter laat u de installateur de aansluitingen nakijken.

De Shelly Pro 3EM toont vermogen, maar telt geen kWh op

Volgens Shelly telt de Pro 3EM geen energie op als de belasting per kanaal onder 30 VA zakt. U ziet dan een melding No load threshold. Dat is normaal als er op die groep bijna niets aanstaat.

De HomeWizard kWh Meter koppelt niet

Houd de wifiknop opnieuw ingedrukt tot AP knippert en begin opnieuw in de app. Stopt AP met knipperen voordat u klaar bent, probeer het dan nog een keer. Controleer of uw wifi op 2,4 GHz tot in de meterkast reikt.

De meter verliest steeds de wifi

De meterkast zit vaak ver van de router. Zet een wifi-versterker dichterbij. Bij een Shelly Pro-meter kan de installateur een netwerkkabel aansluiten, terwijl de meter spanningsloos is.

Homey vindt de HomeWizard kWh Meter niet

Zet in de HomeWizard-app bij Instellingen, Apparaten, uw kWh Meter de Lokale API aan. Zorg dat Homey en de meter in hetzelfde netwerk zitten.

Home Assistant vindt de meter niet vanzelf

Voeg de integratie Shelly of HomeWizard met de hand toe bij de integraties en vul het IP-adres van de meter in. Dat adres vindt u in uw router.

De groepen samen zijn veel lager dan het totaal van de slimme meter

Dat klopt als u niet alle groepen meet. Het verschil is het verbruik van de groepen zonder meting. Is een gemeten groep te laag, laat de installateur dan nakijken of de stroomtang om de juiste draad zit.

Zonder internet

De Shelly Pro 3EM en Pro EM-50 werken volgens Shelly ook los in het eigen netwerk, zonder de Shelly-app en zonder Shelly Cloud. Ze bewaren zelf minstens 45 dagen aan meetgegevens per minuut. De Homey-app Shelly Control koppelt deze meters via het lokale netwerk. De HomeWizard-app heeft wifi met internet nodig voor de grafieken. De lokale API van de HomeWizard kWh Meter werkt binnen uw eigen wifi-netwerk. Home Assistant leest zowel Shelly als HomeWizard in het eigen netwerk uit.

Bronnen (18)