Een tuin heeft licht op het pad en het terras nodig, water voor de planten, een pomp in de vijver en zicht op wie er langs de achterdeur loopt. Veel daarvan kan vanzelf: licht dat aangaat als het donker wordt, sproeien dat overslaat als de grond nog nat is, en een lamp die aanspringt bij beweging. Op deze pagina leest u hoe u kiest tussen 12 volt en 230 volt, welke IP-waarde buiten nodig is, en welke routes er zijn voor een lichtplan in de tuin.
12 volt of 230 volt in de tuin
Tuinverlichting op laagspanning begint bij een transformator. Die zet de 230 volt uit het stopcontact om naar 12 volt (Lightpro, in-lite) of 24 volt (Philips Hue). Vanaf de transformator loopt een hoofdkabel door de tuin, waar u de lampen op aansluit. Lightpro schrijft dat een gewoon stopcontact in de schuur of in de tuin genoeg is en dat er voor de aanleg geen installateur nodig is.
Volgens Lightpro hoeven de kabels van een 12 volt-systeem niet 50 cm onder de grond, in tegenstelling tot bij een 230 volt-systeem. U legt de kabel langs bestrating en borders, zodat u er later nog bij kunt. Philips Hue schrijft dat u de laagspanningslampen niet vast hoeft aan te sluiten op het elektriciteitsnet van het huis.
Buitenlampen op netspanning, zoals wandlampen en schijnwerpers aan de gevel, sluit u wel vast aan op het elektriciteitsnet. Een nieuw buitenstopcontact, een grondkabel op 230 volt of een extra groep is werk voor een erkend installateur.
Let op de kabellengte. Lightpro noemt maximaal 80 meter kabel vanaf de transformator bij volle belasting en een gelijke verdeling van de lampen. Bij in-lite is dat 40 meter met de dunne 14/2-kabel en 80 meter met de 10/2-kabel, van de transformator tot elk eindpunt.
IP-waarden: wat buiten nodig is
De IP-waarde zegt hoe goed een apparaat beschermd is. Hager legt uit dat het eerste cijfer over stof en vaste voorwerpen gaat en het tweede over vocht. Een 4 als tweede cijfer betekent beschermd tegen water uit alle richtingen, een 5 tegen waterstralen, een 7 tegen onderdompeling van 30 minuten op 1 meter en een 8 tegen langdurige onderdompeling.
Volgens Hager horen schakelmateriaal en wandcontactdozen buiten minimaal IPX4 te hebben, en IPX5 als ze besproeid kunnen worden, bijvoorbeeld met een hogedrukspuit.
Wat dat in de praktijk is: de Shelly Outdoor Plug S Gen3 is IP44, de Hue buitensensor IP54 en de Hue Lily-spots IP65. De transformator van Lightpro is IP44. in-lite schrijft dat zijn ledlampen waterbestendig zijn, maar niet gemaakt om permanent onder water te staan. Voor in de vijver is er een aparte onderwaterspot.
Een lichtplan voor de tuin
Begin met een tekening van de tuin. Zet erop waar het stopcontact zit, waar het pad loopt en waar u zit. Kies daarna per plek het licht: grondspots bij een boom of haag, lage lampen langs het pad, wandlampen bij de deur en het terras, en een spot in of bij de vijver.
Tel het vermogen van de lampen op. Dat bepaalt de transformator: de Hue buitenvoeding levert 100 watt, de SMART HUB van in-lite is er in 75, 150 en 300 VA.
Hang de transformator op een overdekte, droge plek. in-lite schrijft minimaal 50 cm boven de grond. Lukt overdekt niet, dan gebruikt u bij in-lite een HUB PROTECTOR. Zet de lichtsensor niet bij straatverlichting of autolampen.
Licht op schemer
Veel transformatoren schakelen zelf op schemer. De Lightpro Transformator Touch heeft een automatische stand die de lampen aanzet bij zonsondergang en uitzet bij zonsopkomst, en een timer van 1 tot 10 uur.
Met een app kan meer. De Lightpro Switch Smart komt tussen de transformator en de lampen en werkt via wifi met timers en scenario's. De SMART HUB van in-lite stuurt u via Bluetooth met de in-lite-app. In de Hue-app kiest u bij een automatisering voor zonsondergang. Hue bepaalt die tijd uit de locatie van uw huis, en u kunt de starttijd verschuiven.
In Homey gebruikt u in een Flow de voorwaarde "Het is na zonsondergang". Zo gaat een lamp alleen aan als het donker is, ook als de Flow door iets anders start, zoals de voordeur of een bewegingssensor.
Sproeien als het droog is
Een besproeiingscomputer op de buitenkraan opent het water op vaste tijden. De Gardena Water Control Bluetooth heeft tot drie schema's, een sproeipauze voor een natte week en werkt een jaar op een 9V-batterij. Met de losse bodemvochtigheidssensor slaat hij een beurt over als de grond nog vochtig is.
De Gardena smart Water Control werkt ook met weersvoorspellingen. Voor de smart-functies zijn de smart Gateway en een internetverbinding nodig. Met de Gateway komt de besproeiing ook in Homey, met de Gardena-app voor Homey.
De Rijksoverheid raadt aan de tuin niet dagelijks een beetje te sproeien, maar wekelijks een grotere hoeveelheid, bij voorkeur vroeg in de ochtend of in de avond.
Vijverpomp en fontein
Een vijverfilter met bacteriën moet blijven draaien. Velda schrijft bij een van zijn filters dat het de rest van het jaar dag en nacht aan moet blijven, en in de winter uit om kapot vriezen te voorkomen. Een schema past daarom bij een fontein, een waterval of verlichting, niet bij het filter.
Een Shelly Outdoor Plug S Gen3 schakelt tot 12 A (2500 W), is IP44 en bewaart schema's in de stekker zelf. Hij werkt met Matter, zodat u hem ook in Homey kunt opnemen.
Velda vraagt voor zijn pompen en filters een geaarde buitencontactdoos met afsluitende klep en een aardlekschakelaar van niet meer dan 30 mA. Twijfelt u over de aansluiting bij de vijver, laat het een erkend installateur nakijken.
Beveiliging met licht en camera
Licht dat aangaat als iemand langs het huis loopt, is een begin. De Hue buitensensor werkt op batterijen, ziet beweging tot 10 meter en zet dan de Hue-buitenlampen aan.
Een camera legt vast wat er gebeurt. De eufyCam S330 werkt op een ingebouwd zonnepaneel en slaat op in de HomeBase 3 binnenshuis. Die kunt u uitbreiden met een harde schijf tot 16 TB, zonder maandelijkse kosten.
De Autoriteit Persoonsgegevens zegt dat een camera bij uw huis alleen uw eigen bezittingen mag filmen, dus niet de tuin van de buren en in principe niet de stoep of de straat. Mensen die op uw terrein komen, moet u laten weten dat er een camera hangt, bijvoorbeeld met een bordje. Bewaar de beelden zo kort mogelijk.
