Naar de inhoud

Systeem

KNX: bedrade domotica voor de hele woning

KNX is een open standaard voor bedrade domotica, waarbij schakelaars en sensoren van meer dan 500 fabrikanten via één buskabel samenwerken. De prijs voor een woning is op aanvraag bij een KNX-installateur, en ETS6 Home kost € 350 zonder btw. U plant en programmeert zelf een deel, de bekabeling en de verdeelkast legt een erkend installateur aan.

Bekijk de mogelijkheden Liever een vakman
Een ruime lichte woonkamer met eikenhouten vloer en een linnen bank. Naast de deuropening zit een strak bedieningspaneel in geborsteld metaal in de wand.

KNX in het kort

Standaard
open standaard
Bedraad of draadloos
bedraad, met KNX RF als draadloze aanvulling
Woning
nieuwbouw, grote verbouwing en villa
Wie installeert
deels zelf
Levensduur
Volgens Jung blijft een eenmaal aangelegd KNX-bussysteem tientallen jaren werken en kunt u het los van de gebruikte apparaten uitbreiden.
Prijsindicatie
Op aanvraag bij een KNX-installateur, de prijs hangt af van de woning. ETS6 Home kost volgens KNX € 350 zonder btw.

Vergelijk alle systemen

Wat u zelf doet

  • Per ruimte opschrijven welke functies u wilt: licht, dimmen, zonwering, verwarming, beweging, meldingen.
  • Scènes bedenken, zoals thuiskomen, avond, film en alles uit bij vertrek.
  • Schakelaars en bediening kiezen, bijvoorbeeld van Gira, Jung of Basalte.
  • Met de KNX Smart Home Planner een rapport maken om met een installateur te delen.
  • Met ETS6 Home zelf een project maken of aanpassen, in overleg met een KNX-installateur.
  • Offertes vergelijken op wat er in moet staan.
  • Een visualisatie of een koppeling met Homey of Home Assistant instellen via een KNX IP-interface.
  • Bij oplevering elke schakelaar, sensor en scène testen.

Wat een vakman doet

  • Het ontwerp: lijnen, voeding, de indeling van de verdeelkast en de lijst met groepsadressen.
  • De buskabel en de 230 volt-bekabeling aanleggen. Dat is werk voor een erkend installateur.
  • Actoren, voeding en IP-interface in de verdeelkast plaatsen en aansluiten.
  • De installatie met ETS programmeren en in bedrijf nemen.
  • De visualisatie inrichten en KNX Secure instellen.
  • Bij oplevering het ETS-project, de documentatie en de wachtwoorden overdragen.

KNX is een open standaard voor huis- en gebouwautomatisering. Licht, verwarming, zonwering, beveiliging en energie hangen aan één buskabel en werken samen, ook als de onderdelen van verschillende merken komen. Op deze pagina leest u hoe KNX werkt, voor welke woning het past, wat u zelf kunt doen en wat u aan een KNX-installateur overlaat.

Wat KNX is

KNX is een internationale standaard die van geen enkel merk in het bijzonder is. Volgens de KNX-organisatie zijn er meer dan 8.000 gecertificeerde producten van meer dan 500 fabrikanten, en bestaat de standaard al meer dan 30 jaar. Schakelaars, sensoren en modules van verschillende merken werken in één installatie samen.

Bekende merken met KNX-producten zijn Gira, Jung, Theben en Basalte. Zij maken schakelaars, bewegingsmelders, bedieningspanelen, actoren en koppelingen naar het netwerk.

Hoe het werkt: buskabel, actoren en ETS

Elke schakelaar, sensor en module krijgt een eigen buskabel. Volgens Jung is dat een afgeschermde tweeaderige kabel, meestal groen, die apart van de 230 volt-leidingen loopt. Over die kabel sturen de onderdelen berichten naar elkaar.

Een sensor meet of meldt iets, bijvoorbeeld een druk op een knop, beweging of een open raam. Een actor voert het uit: hij schakelt of dimt een lamp, stuurt een rolluik of zet de verwarming lager. Actoren zitten meestal op een rail in de verdeelkast. Jung maakt ook actoren voor in een inbouwdoos.

Welke knop welke lamp bedient, staat in de programmering. Dat gebeurt met ETS, de software van de KNX-organisatie. ETS werkt met producten van alle KNX-fabrikanten en draait op Windows.

Waar geen buskabel kan komen, vult KNX RF aan. Jung noemt die draadloze schakelaars geschikt om een bestaande KNX-installatie uit te breiden.

Voor wie KNX past

KNX past bij nieuwbouw, een grote verbouwing en een villa. Dan liggen de muren open en kan de buskabel naar elke schakelaar, sensor en zonwering. Leg uw wensen vast voordat de elektra wordt getekend, want wijzigen in een later stadium kost meer.

In een bestaande woning zonder nieuwe leidingen ligt een draadloos systeem meer voor de hand. Op de pagina over domotica leest u welke routes er dan zijn.

Bediening, apps en visualisatie

Schakelaars aan de muur werken altijd. Voor bediening met een telefoon of tablet is een visualisatie nodig, een kastje dat de KNX-installatie in een app laat zien.

Gira X1 is zo'n server voor een eengezinswoning. Volgens Gira bedient u daarmee licht, zonwering, verwarming en scènes in de Gira Smart Home app. De standaardversie heeft 250 functies en 1.000 datapunten. Gira X1 koppelt met Alexa, Google Assistant, Sonos en Philips Hue.

Basalte maakt de Core-server met de Basalte Home app, de Sentido-schakelaars en het Ellie-paneel. Basalte noemt Basalte Home een complete visualisatie voor KNX, met licht, zonwering, scènes, muziek, klimaat en camera's.

Homey en Home Assistant kunnen ook met KNX praten. Beide hebben daarvoor een KNX IP-interface of KNX IP-router in het eigen netwerk nodig. De KNX-app voor Homey is gratis en kan een ETS-project (.knxproj) inlezen. Home Assistant verbindt via tunneling of routing en ondersteunt KNX IP Secure.

Werkt het zonder internet

Volgens de KNX-organisatie draaien de basisfuncties lokaal en hebben ze geen vaste internetverbinding nodig. Schakelaars, sensoren en actoren praten via de buskabel met elkaar.

Bediening van buiten de deur en koppelingen met spraakassistenten lopen via de visualisatie en het netwerk. Vraag uw installateur wat er wel en niet werkt als het internet weg is.

Veiligheid van de netwerkkoppeling

De koppeling tussen KNX en het netwerk thuis is het punt waar u op let. Theben levert bijvoorbeeld een IPsecure Interface die KNX IP Secure ondersteunt. Home Assistant kan ook met KNX IP Secure verbinden.

Vraag in de offerte of de IP-interface en de visualisatie KNX Secure ondersteunen en wie de wachtwoorden en sleutels beheert.

Wat KNX kost

De KNX-organisatie en de fabrikanten publiceren geen prijs voor een hele woning. De prijs van KNX hangt af van het aantal ruimtes, functies en schakelaars, het merk van de bediening en het werk van de installateur. Vraag daarom offertes op basis van uw eigen wensenlijst.

Wilt u zelf programmeren, dan is er ETS6 Home. Die licentie kost volgens de MyKNX-winkel € 350 zonder btw en verzending. U maakt er één project mee met maximaal 64 KNX-apparaten, voor eigen gebruik.

Een koppeling met Homey vraagt een Homey Pro en een KNX IP-interface. De Homey Pro kost € 449 in de winkel van Homey.

Zo pakt u het aan

  1. Stap 1: Schrijf per ruimte uw wensen op

    Loop de plattegrond door en noteer per ruimte welke lampen, dimmers, zonwering, verwarming en sensoren u wilt. Zet erbij waar u schakelaars wilt en wat later mag komen. Vraag in de ruwbouw om lege leidingen naar plekken waar u later iets wilt.

  2. Stap 2: Plan scènes en vaste momenten

    Bedenk welke scènes u gebruikt: thuiskomen, koken, avond, film, nacht en alles uit bij vertrek. Schrijf per scène op welke lampen, rolluiken en temperaturen erbij horen. De KNX Smart Home Planner op de site van KNX maakt van uw keuzes een rapport dat u met een installateur kunt delen.

  3. Stap 3: Kies de bediening

    Kies schakelaars die bij het interieur passen, bijvoorbeeld van Gira, Jung of Basalte. Bepaal of u een app wilt, en zo ja welke visualisatie: Gira X1, Basalte Core, Homey of Home Assistant via een KNX IP-interface.

  4. Stap 4: Vind een KNX-installateur

    Zoek een gecertificeerde installateur via Find an Installer op knx.org, of via de ledenlijst van KNX Nederland. Vraag naar woningen die de installateur eerder met KNX heeft gedaan.

  5. Stap 5: Vergelijk offertes op wat er in moet staan

    Vraag minstens twee offertes op basis van dezelfde wensenlijst. Kijk of erin staan: het aantal en type actoren, sensoren en schakelaars, de voeding, de IP-interface met KNX Secure, de visualisatie, het programmeren in ETS, de oplevering, latere aanpassingen, en dat u het ETS-projectbestand en de wachtwoorden krijgt.

  6. Stap 6: Bepaal of u zelf wilt programmeren

    Met ETS6 Home kunt u een eigen project maken voor maximaal 64 KNX-apparaten. KNX schrijft dat deze licentie bedoeld is voor technisch onderlegde bewoners die samenwerken met een KNX-installateur. Spreek vooraf af wie wat programmeert en wie verantwoordelijk is als iets niet werkt.

  7. Stap 7: Test bij oplevering

    Loop met uw wensenlijst elke ruimte langs. Probeer elke schakelaar, dimmer, sensor, scène en melding. Trek de internetkabel een keer uit de router en kijk wat er dan nog werkt. Vraag het ETS-projectbestand, een lijst met groepsadressen, de wachtwoorden en een tekening van de verdeelkast.

  8. Stap 8: Breid later uit

    Een KNX-installatie kunt u later uitbreiden met nieuwe functies en apparaten. Laat wijzigingen in het ETS-project vastleggen, zodat het bestand klopt met wat er in huis zit.

Leg uw woning vast

In de app van SlimmeWoningPlanner legt u uw woning vast, per ruimte, met wat er hangt en wat u nog wilt. Daar maakt u ook het klusplan en de boodschappenlijst.

Naar de app

Zelf aan de slag

Alle projecten

Veelgestelde vragen

Wat is KNX?

KNX is een open standaard voor bedrade huis- en gebouwautomatisering. Schakelaars, sensoren en actoren van meer dan 500 fabrikanten werken via één buskabel samen.

Wat kost KNX?

Er is geen gepubliceerde prijs voor een hele woning. De prijs hangt af van het aantal functies, de bediening en het werk van de installateur. Vraag offertes op basis van uw wensenlijst. ETS6 Home kost volgens KNX € 350 zonder btw.

Kan ik KNX zelf aanleggen?

Plannen, kiezen, scènes bedenken en met ETS6 Home een deel programmeren kan zelf. De bekabeling en de verdeelkast zijn werk voor een erkend installateur.

Hoe vind ik een KNX-installateur?

Via Find an Installer op knx.org of via de ledenlijst van KNX Nederland. Vraag naar eerdere woningen met KNX en vergelijk minstens twee offertes.

Werkt KNX met Homey of Home Assistant?

Ja. Beide hebben een KNX IP-interface of KNX IP-router in het eigen netwerk nodig. Homey kan een ETS-project inlezen, Home Assistant ondersteunt KNX IP Secure.

Werkt KNX zonder internet?

De basisfuncties draaien lokaal via de buskabel. Bediening op afstand en spraakassistenten hebben het netwerk en de visualisatie nodig.

Verder kijken

Bronnen (12)

Bijgewerkt in oktober 2026.

Liever een vakman?

Wilt u dit niet zelf doen, of past het niet bij uw woning? Vertel wat u wilt. We zoeken een vakman bij u in de buurt die dit soort werk doet en nemen contact met u op. U beslist pas als u weet wat het werk inhoudt en kost.

Waar woont u?

Met de postcode zoeken we een vakman die in uw regio werkt.

Wat moet er slimmer?

Waar gaat het om?

Waar gaat het om?

Waar gaat het om?

Waar gaat het om?

Wat heeft u al in huis?
Om wat voor woning gaat het?
Wanneer moet het gebeuren?
Hoe bereiken we u?
Liever een vakman