Victron thuisbatterij en energiebeheer

Uit welke onderdelen een Victron-systeem bestaat

Victron noemt een thuisbatterij met netaansluiting een Energy Storage System, kortweg ESS. Het systeem slaat overdag zonnestroom op in de batterij voor later. Volgens Victron is het minimum één omvormer-lader (MultiPlus of Quattro) en één GX-apparaat, zoals de Cerbo GX of de Ekrano GX. Daar komt een batterij bij. Dat kan een batterij van Victron zijn of een batterij van een ander merk die op de compatibiliteitslijst van Victron staat.

De MultiPlus-II is een omvormer en acculader in één, met twee AC-uitgangen. Victron noemt hem het belangrijkste onderdeel van een ESS. Hij is er van 3.000 tot 15.000 VA en kan parallel en in drie fasen werken. De Quattro is ook een omvormer-lader en kan daarnaast twee bronnen aan zijn ingangen hebben, bijvoorbeeld het net en een aggregaat. Er kunnen tot zes Quattro's parallel werken.

De Cerbo GX is het communicatiecentrum. Het stuurt de aangesloten Victron-apparaten aan, leest de batterij uit en stuurt de gegevens naar het VRM-portaal. U bedient het op afstand via VRM, op een los scherm (GX Touch) of via de VictronConnect-app.

Zitten er zonnepanelen met een eigen omvormer of andere apparaten tussen het net en de ingang van de Victron, dan is een energiemeter in de meterkast nodig. Zonder die meter rekent het systeem volgens Victron met verkeerde waarden voor het net en het verbruik.

ESS: eigen zonnestroom gebruiken

Met ESS laadt de batterij met zonnestroom die het huis op dat moment niet gebruikt. Als de zon weg is, voedt de batterij het huis. Is de batterij vol en is er meer zonnestroom, dan gaat die naar het net. Is er te weinig, dan haalt het systeem stroom van het net.

U kiest hoeveel van de batterij voor eigen gebruik is. Victron geeft als voorbeeld 30 procent voor eigen gebruik en 70 procent als reserve voor een stroomstoring. Dat stelt u in met de minimale laadtoestand in het ESS-menu. Er is ook een stand waarin de batterij vol blijft en alleen bij een stroomstoring wordt gebruikt.

Dynamic ESS: laden en ontladen op een dynamisch contract

Dynamic ESS plant het laden en ontladen van de batterij aan de hand van de stroomprijzen, de verwachte zonne-opbrengst en uw eigen verbruikspatroon. U zet het aan in VRM onder Settings, Dynamic ESS, in vijf stappen. U geeft op of u mag terugleveren en met welk vermogen, u vult de capaciteit en het laad- en ontlaadvermogen van de batterij in, en u voert uw inkoop- en verkoopprijs in. Dat kunnen dynamische prijzen per uur zijn of vaste tarieven.

Victron rekent ook met wat een laadcyclus van de batterij kost. Het voorbeeld in de handleiding: een batterij van € 2.000 met 10 kWh en 6.000 laadcycli kost 2000 / (6000 × 10) = € 0,03 per kWh. Dat bedrag vult u in bij de batterijgegevens.

Er zijn twee standen. Green houdt de batterij vooral voor eigen gebruik en levert alleen zonnestroom terug die over is. Trade gebruikt de batterij ook om te handelen op de prijsverschillen. U kunt altijd wisselen. Rond 15.00 uur ziet u in VRM de prijzen en het plan voor de volgende dag.

Dynamic ESS haalt de prijzen en het plan uit VRM. Is de verbinding langer dan 12 uur weg, dan valt het systeem volgens Victron terug op gewone ESS. Bij zeer lage of negatieve prijzen kan Dynamic ESS de zonnepanelen tijdelijk stilzetten, als uw omvormer dat ondersteunt. Victron zet de handleiding van Dynamic ESS nog onder concepten (drafts). Er kan dus nog iets veranderen.

Noodstroom via AC-out

Valt het net uit, dan neemt de omvormer in de MultiPlus-II of Quattro binnen 20 milliseconden de stroom over voor de groepen op zijn AC-uitgang. Victron schrijft dat computers en andere elektronica dan gewoon blijven werken.

Dat geldt alleen voor wat op die uitgang is aangesloten. Bij de Quattro is de tweede uitgang alleen actief als er stroom op een ingang staat. Daar sluit u apparaten op aan die de batterij niet mogen leegtrekken, zoals een airco of een boiler. Volgens Victron zit er in West-Europa bij sommige systemen die parallel aan het net werken niets op de AC-uitgang. Wilt u noodstroom, zeg dat dan bij de offerte. De installateur legt dan een aparte verdeling aan voor de groepen die door moeten draaien.

VRM: volgen, instellen en automatiseren

VRM is het gratis portaal en de app van Victron. Er is een GX-apparaat voor nodig. U ziet het verbruik, de laadtoestand van de batterij en de zonne-opbrengst. U kunt instellingen op afstand aanpassen, meldingen per pushbericht of e-mail krijgen, bijvoorbeeld bij een lage batterij, en de laadpaal bedienen met een widget op uw telefoon.

Op de Cerbo GX kunt u met Node-RED eigen automatiseringen maken. Victron noemt Node-RED een editor in de browser waarmee u apparaten, API's en online diensten aan elkaar knoopt. Daarvoor is Venus OS Large nodig.

Koppelen met Home Assistant of Homey

Home Assistant heeft een integratie Victron Remote Monitoring. Die haalt gegevens en de verwachting voor zonne-opbrengst en verbruik uit VRM, elk uur. U heeft er een toegangstoken uit VRM voor nodig. Home Assistant waarschuwt dat dit token volledige toegang tot uw VRM geeft, ook om het systeem te bedienen. Bewaar het als een wachtwoord. De verwachtingen komen pas na 30 dagen gegevens in VRM.

Daarnaast is er een integratie Victron BLE, die onder meer een MultiPlus of Quattro via Bluetooth uitleest. Daarvoor haalt u per apparaat een sleutel op in de VictronConnect-app.

Op het GX-apparaat staat Modbus-TCP standaard uit. U zet het aan onder Settings, Services. Daarna kunnen andere systemen gegevens van de Victron-apparaten lezen en instellingen schrijven.

Voor Homey is er de app Victron Energy van Richard Barkestam, een community-app. Die werkt via het lokale netwerk met Homey Pro, en met Homey Cloud via een Homey Bridge. De app toont de laadtoestand, het verbruik, de zonnestroom en het net. In een Flow kunt u onder meer de Dynamic ESS-modus kiezen, het terugleververmogen begrenzen, een laadschema aanzetten en de laadpaal starten of stoppen.

Aansluiten en aanmelden

Een Victron thuisbatterij hangt vast aan het net en aan de meterkast. Dat werk is voor een erkend installateur. Victron schrijft ook voor dat de omvormer de juiste landcode voor het net krijgt en dat ESS altijd een beveiliging tegen eilandbedrijf heeft. Victron verwijst voor advies naar zijn dealers.

Een thuisbatterij meldt u aan bij de netbeheerder via energieleveren.nl. Netbeheer Nederland schrijft dat dit voor thuisbatterijen net zo verplicht is als voor zonnepanelen. Vraag uw energieleverancier ook naar de voorwaarden voor terugleveren en een dynamisch contract.

Voor wie Victron past

Victron past bij een woning met veel zonnepanelen, een grote batterij en misschien een laadpaal, en bij wie noodstroom wil voor een deel van het huis. Victron maakt de MultiPlus-II ook voor boten, voertuigen en systemen zonder netaansluiting. Voor een kleine start met een batterij met stekker staan in de gids over de thuisbatterij andere routes.