Naar de inhoud

Doe-het-zelfproject · Gezondheid en lucht

Mechanische ventilatie slim sturen

De ventilatiebox op zolder kan zelf harder en zachter draaien. Daarvoor heeft hij een sensor of een slimme bediening nodig. Op deze pagina leest u wat Itho Daalderop, Zehnder en Orcon zelf aanbieden om de box op CO2, vocht of aanwezigheid te laten regelen, welke koppelingen met Homey en Home Assistant er zijn en wie die koppelingen maakt. U leest ook welk werk u zelf doet en wanneer een installateur nodig is.

Moeilijkheid
Gemiddeld
Tijd
30 minuten tot 2 uur
Kosten
€ 122 tot € 556
Zonder internet
Werkt deels

Vanaf € 122 met de draadloze bediening RFT-N Auto van Itho Daalderop. Tot € 556 met een Homey Pro (€ 434) erbij om de ventilatie in Flows te gebruiken.

Naar het stappenplan Liever een vakman
Een lichte zolder met een eikenhouten vloer. Aan de wand hangt een witte ventilatie-unit met de buizen naar boven, met ernaast een kleine bediening.

Wat er comfortabeler wordt

De ventilatie gaat vanzelf hoger als de lucht in huis vochtig of muf wordt en weer lager als dat niet meer nodig is. U hoeft niet meer zelf aan de standenschakelaar te denken.

Voor wie

Voor wie een mechanische ventilatiebox of een wtw-unit van Itho Daalderop, Zehnder of Orcon heeft en de standenschakelaar vaak vergeet. Ook voor wie al een CO2-meter heeft en wil dat de ventilatie daarop reageert. De eenvoudigste stap is een draadloze bediening met een automatische stand. Die meldt u zelf aan op de box. Sensoren die op 230 volt werken en alles waarvoor de box open moet, laat u door een installateur doen. Wilt u de ventilatie in Homey of Home Assistant gebruiken, dan leest u hieronder welke koppelingen er zijn en dat die niet van de fabrikant zelf komen.

Waarom de ventilatie laten meeregelen

Het RIVM schrijft dat ventileren altijd moet gebeuren en dat kort luchten de lucht maar even verbetert. Heeft u mechanische ventilatie, dan hoort die volgens het RIVM minimaal in de middenstand te staan als er iemand thuis is.

Volgens het RIVM ontstaan vochtproblemen als vochtige lucht door te weinig ventilatie blijft hangen, bijvoorbeeld van koken, douchen of afwassen. Het RIVM noemt een verband tussen vocht in huis en luchtwegklachten zoals hoesten en piepen.

Een box die op CO2 of vocht regelt, draait hoger als het nodig is en lager als het kan. Orcon raadt aan om het systeem in de automatische stand te laten draaien als er een vocht- of CO2-sensor is gekoppeld. Orcon raadt ook af om het systeem helemaal uit te zetten.

Welke box heeft u

Op de box staat een typeplaatje met merk en type. Orcon schrijft dat u aan de ventielen kunt zien welk systeem u heeft. Zitten er alleen afzuigventielen in keuken, badkamer en toilet, dan is het waarschijnlijk mechanische afzuiging. Zijn er ook ventielen die lucht inblazen, dan is het waarschijnlijk balansventilatie met warmteterugwinning (wtw).

Zoek met het type de handleiding op de site van de fabrikant. Daarin staat welke bedieningen en sensoren passen en hoe u ze aanmeldt.

Itho Daalderop: draadloze bediening en sensoren

De CVE-S ECO van Itho Daalderop heeft een vochtsensor ingebouwd. Itho schrijft dat de box daardoor vanzelf harder ventileert in vochtige ruimtes, zoals de badkamer na het douchen. Een app heeft Itho voor deze box niet. Op de productpagina staat bij Bediening via app: Nee.

Itho maakt draadloze RFT-bedieningen en -sensoren. De RFT-N Auto is een bediening op een batterij met de knoppen 1, Auto, 3 en een timer. In de stand Auto regelt de box op de sensoren die erop zijn aangemeld. Volgens de handleiding moet er minstens één CO2-sensor of een (ingebouwde) vochtsensor gekoppeld zijn. De batterij gaat bij normaal gebruik meer dan 12 jaar mee.

De RFT CO2-sensor meet CO2 met een NDIR-sensor van 400 tot 2000 ppm en past de ventilatie geleidelijk aan. Hij werkt op 230 volt en wordt met twee draden in een kroonsteen aangesloten. In de handleiding staat dat de installateur verantwoordelijk is voor installatie en ingebruikname. Itho raadt woon- en slaapkamers aan, niet de badkamer. Met CO2-sensoren komt de stand Auto nacht erbij, die 's nachts de laagste stand wat hoger zet.

U kunt tot 20 draadloze bedieningen en sensoren op één Itho-box aanmelden.

Orcon: afstandsbediening en CO2-sensoren

Orcon heeft voor de mechanische ventilatie (MVS-15) en de wtw-units draadloze 15RF-bedieningen. De Afstandsbediening 15RF werkt op een knoopcel en heeft de standen afwezig, laag, midden, hoog, automatisch en een timer van 15, 30 of 60 minuten. In de automatische stand reageert de box op de ingebouwde vochtsensor (types met H) en op een CO2-sensor als die is aangemeld.

De CO2 ruimtesensor 15RF wordt op 230 volt aangesloten en heeft een meetbereik van 300 tot 2000 ppm. Er zijn twee standen: energiebesparend en Buitengewoon goed, die meer ventileert. Orcon heeft ook een Bewegingssensor Inbouw 15RF die de box hoger zet als er iemand de ruimte binnenkomt, bijvoorbeeld op het toilet. Die is ook 230 volt gevoed en volgens Orcon geschikt voor boxen met RF vanaf productiedatum 2025.

In de handleidingen van de afstandsbediening en de CO2 ruimtesensor staat dat ze, als u ze los koopt, eenmalig door de installateur met het toestel worden verbonden.

Zehnder: ComfoConnect LAN C en de app

Voor de wtw-unit ComfoAir Q maakt Zehnder de ComfoConnect LAN C. Dat is een klein kastje aan de muur dat de unit met uw netwerk verbindt. Met de gratis app Zehnder ComfoControl bedient u de unit dan vanaf uw telefoon of tablet. Volgens de handleiding werkt de LAN C met de ComfoAir Q, Comfort Vent Q en Aeris NEXT.

De LAN C krijgt zijn stroom van de unit via een ComfoNet-kabel van 12 volt en gaat met een netwerkkabel naar uw router. Uw router moet adressen uitdelen (DHCP). De handleiding schrijft voor de stroom van de unit af te halen voordat u iets aansluit.

Zehnder biedt ook de ComfoConnect PRO. Die verbindt de ComfoAir Q via wifi of netwerkkabel met de Zehnder Cloud, de app en systemen die Modbus spreken, zoals Loxone. Voor CO2-sturing maakt Zehnder eigen CO2-sensoren, bedraad en draadloos. Zehnder schrijft dat de installateur de sensormodus instelt.

Homey en Home Assistant: wie maakt de koppeling

Geen van de drie fabrikanten heeft een eigen app in de Homey App Store of een eigen integratie in Home Assistant. Wat er is, komt uit de community. Dat werkt vaak goed, maar de fabrikant geeft er geen ondersteuning op en een update van de box kan de koppeling breken.

Zehnder in Homey: de app Zehnder ComfoConnect van Tomasz Koperski werkt lokaal met de ComfoConnect LAN C. U kunt de ventilatiestand en snelheid zetten, de boost aanzetten en temperatuur, vocht en luchtstroom uitlezen. Het is geen app van Zehnder.

Zehnder in Home Assistant: de integratie Zehnder ComfoAir Q zit in Home Assistant zelf. Ook die heeft de ComfoConnect LAN C nodig. Home Assistant schrijft dat ze werkt via de onofficiële bibliotheek pycomfoconnect. U stelt haar in via het bestand configuration.yaml.

Itho Daalderop in Homey: de app Itho Daalderop van MonkeySoft werkt alleen met een NRG.Watch-module. Dat is een wifi-module van een andere maker die op de printplaat in de box wordt geprikt. De maker schrijft dat er niets aan de box verandert en de garantie blijft. De handleiding van de CVE-S ECO zegt dat de gebruiker de box niet mag openmaken en dat werk aan het ventilatiesysteem alleen door een erkend installateur mag. Weeg dat af voordat u deze route kiest.

Itho en Orcon via radio: de Homey-app RAMSES ESP luistert met een zelfgebouwde 868 MHz-ontvanger mee met de radio van de box en kan standen zetten. De maker noemt de app zelf onofficieel en niet door de fabrikanten gemaakt of goedgekeurd. Dit is voor wie zelf wil knutselen.

Sturen op een eigen CO2-meter

Heeft u een losse CO2-meter, zoals in het stappenplan CO2 meten in de slaapkamer, dan kunt u met Homey de ventilatie hoger zetten als de CO2 oploopt. Dat lukt alleen als de box in Homey staat, dus via een van de community-koppelingen hierboven.

Zonder smart home is de route van de fabrikant zelf het meest direct: een CO2-sensor van hetzelfde merk die rechtstreeks met de box praat. Die heeft geen app of centrale nodig.

Wat u nodig heeft

  • Itho Daalderop draadloze bediening RFT-N Auto (1, A, 3, T)

    Voor de Itho CVE-S ECO en de Itho wtw-units. Met de stand Auto regelt de box op de ingebouwde vochtsensor en op aangemelde CO2-sensoren. Batterij zit erin. Heeft u een Orcon of Zehnder, kies dan de bediening van dat merk.

    € 122,21 Itho Daalderop webshop
  • Itho Daalderop RFT CO2-sensor 230V (optioneel)

    CO2-sensor voor woon- of slaapkamer die de box rechtstreeks aanstuurt. Wordt op 230 volt aangesloten, laat dit door een installateur doen. Itho noemt op de productpagina een bruto adviesprijs van € 265 exclusief btw en exclusief installatie.

  • Orcon Afstandsbediening 15RF (optioneel)

    Voor Orcon MVS-15, Compact-10 en de Orcon wtw-units. Werkt op een batterij (CR2032) en heeft een automatische stand. Orcon verkoopt niet zelf aan particulieren, maar verwijst naar verkooppunten.

  • Orcon CO2 ruimtesensor 15RF (optioneel)

    CO2-sensor voor de wand die de Orcon-box draadloos aanstuurt. Wordt op 230 volt aangesloten, laat dit door een installateur doen.

  • Zehnder ComfoConnect LAN C (optioneel)

    Voor de Zehnder ComfoAir Q. Verbindt de unit met uw netwerk voor de app Zehnder ComfoControl en voor de koppelingen met Homey en Home Assistant.

  • Homey Pro (2026) (optioneel)

    Alleen als u de ventilatie in Flows wilt gebruiken, bijvoorbeeld hoger bij veel CO2 op een losse meter. Heeft u al een Homey Pro, dan heeft u niets extra nodig.

    € 434,00 Coolblue

Prijzen kunnen bij de winkel inmiddels anders zijn. We krijgen geen vergoeding van deze winkels.

Gereedschap

  • Zaklamp om het typeplaatje van de box te lezen
  • Kleine schroevendraaier en eventueel boor, pluggen en schroeven voor het wandframe van de bediening
  • Voor de Zehnder LAN C: een netwerkkabel (CAT5 UTP of beter) naar de router
  • Smartphone met de app Zehnder ComfoControl, Homey of Home Assistant als u die route kiest

Meer over dit gereedschap: Accuboormachine, DeWalt, Einhell, Festool, HiKOKI, Makita, Metabo, Milwaukee, Parkside, Ryobi

Veiligheid

  • Maak de ventilatiebox niet zelf open. Volgens de handleiding van de Itho CVE-S ECO mag de gebruiker het product niet openmaken en mag werk aan het ventilatiesysteem alleen door een erkend installateur worden gedaan.
  • Sensoren die op 230 volt werken, zoals de Itho RFT CO2-sensor en de Orcon CO2 ruimtesensor 15RF, laat u door een installateur aansluiten.
  • Voor het aanmelden van een bediening haalt u bij Itho en Orcon de stekker van de box kort uit het stopcontact. Is de box vast aangesloten, dan schakelt u de groep uit in de meterkast. Itho schrijft dat de stekker altijd bereikbaar moet blijven en dat de box nooit op een verlengsnoer mag.
  • Zehnder schrijft voor de stroom van de ventilatie-unit af te halen voordat u de ComfoConnect LAN C aansluit of losmaakt.
  • Zet de ventilatie niet helemaal uit. Het RIVM adviseert minimaal de middenstand als er iemand thuis is.

Wanneer een installateur: Nodig voor alles waarvoor de box open moet en voor sensoren op 230 volt, zoals de Itho RFT CO2-sensor en de Orcon CO2 ruimtesensor 15RF. Itho noemt als erkend installateur een cv- of werktuigbouwkundig installatiebedrijf met een SEI- of Sterkin-erkenning. Orcon schrijft dat een los gekochte afstandsbediening of CO2-sensor eenmalig door de installateur met het toestel wordt verbonden. Bij Zehnder stelt de installateur de sensormodus van de CO2-sensor in. Twijfelt u of de ComfoNet-aansluiting op uw Zehnder-unit zonder openen bereikbaar is, laat de LAN C dan ook door een installateur plaatsen.

Stappenplan

12 stappen, 30 minuten tot 2 uur.

  1. Stap 1: Zoek merk en type van de box

    Kijk op het typeplaatje van de box op zolder of in de berging. Noteer merk en type, zoals CVE-S ECO, MVS-15RH of ComfoAir Q. Zoek de handleiding op de site van de fabrikant en kijk welke bedieningen en sensoren erbij passen.

  2. Stap 2: Kies een route

    Wilt u alleen dat de box vanzelf regelt op vocht en CO2, kies dan een bediening met automatische stand en eventueel een CO2-sensor van hetzelfde merk. Wilt u de ventilatie in Homey of Home Assistant, kies dan voor Zehnder de ComfoConnect LAN C. Voor Itho en Orcon bestaan alleen community-oplossingen, zie hierboven.

  3. Stap 3: Itho: RFT-N Auto aanmelden

    Ga met de bediening naar de box. Trek de stekker van de box uit het stopcontact, wacht 15 seconden en steek hem er weer in. De box staat nu 2 minuten in de aanmeldstand. Druk binnen die 2 minuten twee diagonaal tegenover elkaar liggende knoppen op de bediening tegelijk kort in. De box varieert even in toerental als bevestiging. Itho waarschuwt dat in die 2 minuten ook een bediening van de buren kan worden aangemeld.

  4. Stap 4: Itho: bediening ophangen en op Auto zetten

    Plak de bediening met de dubbelzijdige tape op de muur of schroef hem op een inbouwdoos. Niet op metaal en in de badkamer buiten zone 0, 1 en 2. Druk op A. De box regelt nu op de ingebouwde vochtsensor en op aangemelde CO2-sensoren. Met de timerknop zet u de box 10, 20 of 30 minuten in de hoogstand, bijvoorbeeld bij het koken.

  5. Stap 5: Itho: CO2-sensor laten plaatsen

    Laat de installateur de RFT CO2-sensor op ongeveer 1,5 meter hoogte aansluiten, op een centrale plek, niet naast een raam, deur, kast of bank. De installateur meldt hem aan en stelt het aantal woonlagen in. De eerste 14 dagen kan de meting afwijken, daarna heeft de sensor zichzelf gekalibreerd. Wilt u 's nachts meer ventilatie in een slaapkamer zonder sensor, gebruik dan de stand Auto nacht. Die moet u 's ochtends zelf terugzetten.

  6. Stap 6: Orcon: afstandsbediening aanmelden

    Orcon schrijft dat een los gekochte afstandsbediening eenmalig door de installateur wordt verbonden. De handleiding beschrijft het zo: haal de stekker van het toestel 10 seconden uit het stopcontact en steek hem terug. Het toestel staat dan 3 minuten in de inleerstand. Druk de toetsen 1 en auto tegelijk in tot het lampje afwisselend rood, groen, rood knippert. Hang de bediening op ongeveer 1,5 meter hoogte, uit de buurt van grote metalen voorwerpen.

  7. Stap 7: Orcon: CO2-sensor laten plaatsen

    Laat de installateur de CO2 ruimtesensor 15RF aansluiten. Orcon raadt de woonkamer of keuken aan, op 1,5 tot 2 meter hoogte in de buurt van de thermostaat of lichtknop, en extra sensoren in de andere verblijfsruimtes. Met één tik op de toets ziet u de status. Met een tweede tik wisselt u tussen energiebesparend (groen) en Buitengewoon goed (blauw).

  8. Stap 8: Zehnder: ComfoConnect LAN C aansluiten

    Haal de stroom van de unit af. Hang de LAN C aan de muur, het liefst in de buurt van de unit. Sluit de netwerkkabel aan op de LAN C en op de router. Sluit de ComfoNet-kabel aan op een van de twee bus-poorten van de LAN C en op een bus-poort van de unit. Let op de kleuren: wit, geel, zwart en rood moeten bij de aansluiting passen. Zet de stroom weer aan. Het lampje power brandt als de LAN C stroom krijgt, ComfoNet brandt als hij met de unit praat.

  9. Stap 9: Zehnder: app instellen

    Installeer de app Zehnder ComfoControl uit de App Store of Google Play. Zorg dat uw telefoon op hetzelfde netwerk zit als de LAN C en volg de stappen in de app. In de app kiest u ook of de unit op afstand bereikbaar is of alleen thuis.

  10. Stap 10: Homey-route: unit toevoegen

    Tik in de Homey-app op Devices en daarna op New Device. Zoek de app Zehnder ComfoConnect en installeer hem. Volg de stappen in de app om de ComfoConnect LAN C toe te voegen. Homey en de LAN C moeten in hetzelfde netwerk zitten. Bedenk dat dit een community-app is en geen app van Zehnder.

  11. Stap 11: Homey-route: Flow op CO2

    Tik op Flow en Create a Flow. Kies onder When uw CO2-meter, bijvoorbeeld de kaart voor een veranderd CO2-niveau. Kies onder Then de Zehnder-unit en de kaart Set ventilation fan speed of Enable boost. Maak een tweede Flow die de unit terugzet als de CO2 weer laag is. Test met de afspeelknop en tik op Save.

  12. Stap 12: Home Assistant-route

    Zet in configuration.yaml een regel comfoconnect: met daaronder host: en het IP-adres van de LAN C. Herstart Home Assistant. De unit verschijnt onder Settings, Devices & services met een ventilator voor de snelheid en sensoren voor temperatuur, vocht en luchtstroom. Gebruik die in een automatisering met uw CO2-meter.

Zet dit in uw woning

In de app van SlimmeWoningPlanner wordt dit een klus bij uw woning, met de stappen als takenlijst en de onderdelen op uw boodschappenlijst. Zo weet u later ook wat er hangt en waar.

Zet in mijn woning

Testen

  • Druk op de bediening op de hoogstand en luister of de box harder gaat draaien. Zet hem daarna terug op Auto.
  • Neem een warme douche en kijk of de box daarna vanzelf hoger gaat draaien. Itho en Orcon noemen de ingebouwde vochtsensor als oorzaak.
  • Kijk naar het lampje op de bediening of sensor. Bij Itho betekent groen dat box en sensor goed werken, bij Orcon betekent continu groen op de CO2 ruimtesensor dat er verbinding is.
  • Zehnder: kijk of de lampjes power, LAN en ComfoNet op de LAN C branden en of de app de unit toont.
  • Homey of Home Assistant: start de Flow of automatisering met de hand en kijk of de stand van de unit verandert.

Als het niet werkt

De Itho-bediening laat zich niet aanmelden

Zorg dat de box 15 seconden zonder stroom is geweest en druk binnen 2 minuten twee diagonale knoppen tegelijk in. Sta dicht bij de box. Itho noemt beton met staal, isolatiefolie en apparaten zoals computers als oorzaak van slechte ontvangst.

De box reageert ook op de bediening van de buren

Itho schrijft dat u dit oplost door een eigen bediening af te melden en weer aan te melden. Afmelden van één bediening meldt alle bedieningen en sensoren af, ook die van de buren. Meld daarna uw eigen bedieningen en sensoren opnieuw aan.

Het lampje op de Itho RFT CO2-sensor knippert rood

Eén keer rood is een storing van de CO2-sensor, twee keer een storing in de radioverbinding, drie keer een storing van de box. Brandt het lampje continu rood, dan is de sensor nog niet aangemeld. Neem bij een storing contact op met uw installateur.

Het lampje op de Orcon CO2 ruimtesensor knippert drie keer rood

Er is geen radioverbinding met de box. Kijk of de box stroom heeft en meld de sensor opnieuw aan volgens de handleiding. Knippert hij steeds één keer rood, laat dan uw installateur contact opnemen met Orcon.

De stand Auto is niet te kiezen of doet niets

Bij Itho werkt Auto alleen als de box een ingebouwde vochtsensor heeft of als er een sensor is aangemeld. Staat de box in een andere stand, dan schakelt hij met sensoren na hoogstens 24 uur vanzelf terug naar Auto.

Het lampje LAN op de Zehnder LAN C blijft uit

Controleer de netwerkkabel en of uw router adressen uitdeelt (DHCP). Zehnder noemt een actieve DHCP-server als eis.

Het lampje ComfoNet op de LAN C knippert snel

Acht keer per seconde betekent een probleem met de verbinding of de kabel naar de unit. Controleer of de kleuren van de kabel overeenkomen met de aansluiting en of er 12 volt op staat. Lukt dat niet, schakel dan een installateur in.

De Homey- of Home Assistant-koppeling werkt niet meer

Deze koppelingen komen niet van de fabrikant. Kijk bij de app of integratie of er een update is en lees de supportpagina van de maker. De bediening en sensoren van de fabrikant blijven gewoon werken.

Zonder internet

De draadloze bedieningen en sensoren van Itho Daalderop en Orcon sturen hun signaal via radio op 868,3 MHz naar de ontvanger in de ventilatiebox. Daar is geen internet voor nodig. De Zehnder ComfoConnect LAN C werkt in uw eigen netwerk. Zehnder noemt bediening van overal ter wereld en, als optie, alleen lokaal gebruik. Bediening op afstand met de app werkt alleen met internet. De Homey-apps voor Itho Daalderop (met NRG.Watch) en Zehnder praten via uw thuisnetwerk met de box.

Bronnen (25)

Bijgewerkt in oktober 2026.

Groter aanpakken

Dit project is een onderdeel van domotica.

Hier past ook bij

Liever een vakman?

Wilt u dit niet zelf doen, of past het niet bij uw woning? Vertel wat u wilt. We zoeken een vakman bij u in de buurt die dit soort werk doet en nemen contact met u op. U beslist pas als u weet wat het werk inhoudt en kost.

Waar woont u?

Met de postcode zoeken we een vakman die in uw regio werkt.

Wat moet er slimmer?

Waar gaat het om?

Waar gaat het om?

Waar gaat het om?

Waar gaat het om?

Wat heeft u al in huis?
Om wat voor woning gaat het?
Wanneer moet het gebeuren?
Hoe bereiken we u?
Liever een vakman